روایت «فُقَهَاءُ ذَلِکَ الزَّمَانِ شَرُّ فُقَهَاء تَحْتَ‏ ظِلِ‏ السَّمَاءِ» در ترازوی نقد

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی

2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی

doi
10.30512/kq.2021.13407.2610
چکیده

در برخی روایات، موضوعاتی مطرح شده که شبهاتی را نسبت به دین مبین اسلام به وجود آورده است. از جمله اینکه فقهای آخرالزمان بدترین فقهاء در زیر آسمان و آغاز کننده فتنه دانسته شده­اند. در نوشتار حاضر به روش مسأله­محور و با بهره­گیری از منابع کتابخانه­ای و روش توصیفی ـ تحلیلی، در مقام اثبات صدور روایت باید گفت: وثوق صدوری روایت مورد بحث، ثابت است و ازاین­رو، حدیث مورد نظر از نظر سند، موثق و از نظر دلالت، صحیح است و با توجه به مؤیدات قرآنی و روایی قابلیت استناد دارد. از منظر فقه الحدیث هم با بررسی آیات قرآن و روایات ـ در قالب روایات تأیید کننده، توضیح دهنده، متعارض و جمع کننده ـ و حکم عقل به این نتیجه رسیدیم که مراد امام معصوم (ع)، عدم تقلید در آخر الزمان یا خدشه وارد کردن به ساحت تمام علماء نیست، بلکه فقط ایشان از مشکلات آخرالزمان و اتفاقات آن یادآور شده و مقصودشان این است که در این زمان نباید از هر فقیهی بدون اینکه هادی بودن وی احراز شود، پیروی کرد و غیر از ملکه فقاهت و علم، موارد دیگری مانند: فریفته نشدن به امور دنیوی، ناامید نکردن مردم از رحمت الهی، متمایل بودن به آخرت، فتوا ندادن بدون بررسی، صداقت و یک­رو بودن نیز، از شرایط لازم فقیه است.