کتابخانه سبز؛ رویکردی راهبردی به توسعه پایدار (مطالعه موردی کتابخانه سبز در کتابخانه‌های آستان قدس‌ رضوی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی. دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. مسئول امور سازماندهی منابع دیجیتال آستان قدس رضوی، سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مشهد، ایران.

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‏شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30481/lis.2024.446781.2146
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف، ارزیابی مؤلفه‌های کتابخانه سبز در کتابخانه‌های آستان قدس صورت پذیرفته است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر، از نوع کاربردی  به روش پیمایشی- توصیفی است. جامعه آماری 201 نفر از مسئولین و کارشناسان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی شامل کتابخانه مرکزی و 59 کتابخانه وابسته است و ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته است. برای تجزیه‌ و تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار SPSS استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌­ها نشان داد که وضعیت ساختمان و تجهیزات کتابخانه‌ها با میانگین 2.75 در سطح متوسط است و وضعیت مناسبی ندارد. وضعیت مدیریت و برنامه‌ریزی سبز در کتابخانه‌ آستان قدس با میانگین 3.48 در سطح مطلوب و وضعیت آموزش آگاهی‌رسانی و فرهنگ‌سازی مسائل زیست‌محیطی به جامعه و کارکنان در کتابخانه‌ آستان قدس به ترتیب با میانگین 3.49  و 3.45 در سطح مطلوبی قرار دارند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر، کتابخانه‌ها را از وضعیت فعلی آگاه می‌کند. کتابخانه‌ها می‌توانند با پذیرش طرح‌های ساختمان سبز، شیوه‌های سبز، برنامه‌های سوادآموزی و استفاده از فناوری‌های سبز، به پایداری دست‌یابند. کتابخانه‌ها باید نقطه کانونی حرکت سبز باشند. با توجه به این که پایه مهم برای رسیدن به توسعه پایدار و ایجاد فرهنگ و تفکر سبز در جامعه هستند. از این ‌رو، کتابخانه‌ها می‌توانند به ‌طور مداوم برنامه‌های خود را گسترش دهند و به ‌عنوان الگوهایی برای محیط‌ زیست سازگار و پایدار عمل کنند.