بررسی اثربخشی تدریس علوم پایه سوم ابتدایی با رویکرد یادگیری تجربی بر انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، ایران.

2 دانشگاه اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی . گروه علو م تربیتی

3 استادیار مدیریت آموزش عالی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، ایران

doi
10.48310/reek.2026.18700.1512
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به افزایش نیاز دانش‌آموزان به یادگیری فعال و مبتنی بر تجربه، پژوهش حاضر با رویکرد شبه‌تجربی به بررسی اثربخشی تدریس مبتنی بر یادگیری تجربی بر انگیزۀ دانش‌آموزان پایۀ سوم ابتدایی در درس علوم تجربی پرداخته است.روش: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون–پیگیری و دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان دختر پایۀ سوم یک مدرسه در شاهین‌شهر (سال تحصیلی 1402–1401) بود که به‌ صورت در دسترس و سپس تصادفی به دو گروه 20نفره تقسیم شدند. گروه آزمایش پنج جلسۀ آموزش مبتنی بر تجربه (45–60 دقیقه) دریافت کرد، در حالی‌ که گروه کنترل تحت روش سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده، پرسش‌نامۀ استاندارد انگیزۀ تحصیلی هارتر (1981) با روایی تأییدشده توسط متخصصان و پایایی مورد تأیید (آلفای کرونباخ) بود. تحلیل داده‌ها با آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (شامل آزمون‌های شاپیرو–ویلکز، لوین، اُم باکس، اندازه‌گیری مکرر، لامبدای ویلکز، کرویت موچلی و LSD تعقیبی) در SPSS v.23 انجام گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد تدریس مبتنی بر یادگیری تجربی تأثیر مثبت و معناداری بر انگیزۀ تحصیلی (P ≤ 0.01) و همچنین انگیزۀ درونی و بیرونی دانش‌آموزان داشته است.نتیجه‌گیری: این رویکرد با فراهم‌ آوردن فرصت‌هایی برای مشارکت فعال و تعامل عملی با مفاهیم، درک عمیق‌تر علوم تجربی را تسهیل کرده و کیفیت یادگیری را در محیط‌های تجربه‌محور ارتقا می‌دهد.