واکاوی کیفی راهبردهای معلمان درمسئولیتپذیری دانشآموزان دوره ابتدایی : رویکردی پدیدارشناسی
نویسندگان
1 گروه آموزش علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران
2 علوم تربیتی آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ، سمنان ، ایران
3 علوم تربیتی آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ، سمنان ، ایران
doi
10.48310/reek.2026.18167.1441چکیده
هدف : واکاوی کیفی راهبردهای مسئولیت پذیری در دانش آموزان دوره ابتدایی مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی می باشد . روش : پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر نحوه گردآوری داده ها، توصیفی و پیمایشی، از لحاظ رویکرد و روش پژوهش ،کیفی(پدیدارشناسی) است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1404-1403 بوده و روش نمونه گیری (هدفمند – گلوله برفی) و حجم نمونه به روش اشباع نظری(۱۵نفر) تعیین گردید. در پژوهش های پدیدارشناسی، هدف انتخاب نمونه های غنی از اطلاعات است که بتوانند به بهترین شکل تجربه پدیده مورد مطالعه را بازنمایی کنند. ابزار گرد آوری داده ها دراین پژوهش مصاحبه نیمه ساختار یافته پدیدار شناسانه می باشد.برای تحلیل داده های جمع آوری شده از مصاحبه ها، از روش تحلیل محتوای پدیدارشناسانه ، مدل کلایزی استفاده شده است.یافته ها: در نقشه مفهومی برای راهبردهای مسئولیت پذیری مدرسه ، خانواده و جامعه 4 مضامین اصلی درک مفهوم ، راهبردهای رفتاری ، تجربه عاطفی وعوامل زمینه ای مسئولیت پذیری و 14 مضامین سازمان دهنده شامل برنامه ریزی و سازماندهی ، پیگیری و پشتکار ، کمک خواستن از دیگران ، خود کنترلی و مدیریت زمان ، انجام وظایف محوله ،تعهد و نظارت ، مسئولیت پذیری شخصی ، مسئولیت پذیری اجتماعی ، شایستگی و توانمندی ، رضایت و غرور ، تعلق و ارتباط ، زمینه فردی و خانوادگی ، مدرسه ای و اجتماعی – فرهنگی تعیین گردید . نتایج : نشان داد که میتوان مدلها یا برنامههای آموزشی طراحی کرد که راهبردهای مسئولیتپذیری را در دانشآموزان دوره ابتدایی تقویت کند. این مدلها میتوانند شامل فعالیتهای گروهی، پروژههای عملی و برنامههای مشارکتی باشند که در کلاسهای درس اجرا میشوند.