طراحی و اعتباریابی الگوی مفهومی محیط یادگیری فیلم آموزشی تعاملی برای دوره اول ابتدایی
نویسندگان
1 گروه تکنولوژی آموزشی دانشکده روانشناسی و علوم تر بیتی دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران، ایران
2 هیات علمی گروه تکنولوژی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی
3 گروه تکنولوژی دانشگاه علامه طباطبائی
4 گروه تکنولوژی دانشگاه علامه طباطبائی
5 گروه تکنولوژی دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.48310/reek.2026.22384.1883چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مفهومی محیط یادگیری فیلم آموزشی تعاملی ویژه دوره اول ابتدایی و با تأکید بر همافزایی بینارشتهای میان حوزههای تکنولوژی آموزشی، روایتشناسی، مطالعات سینمایی و روانشناسی یادگیری انجام شد.روش: از نوع آمیخته اکتشافی (طرح تدوین مدل) بود. در مرحله کیفی، مؤلفههای بنیادین الگو از طریق استخراج مولفه ها از منابع کتابخانهای، در ترکیب با دادههای حاصل از 18 مصاحبهی عمیق با خبرگان و صاحبنظران شناسایی شد. در مرحله کمی با مشارکت ۲۸ متخصص اعتباریابی صورت پذیرفته است.یافتهها: استخراج ۱۰ مؤلفه اصلی شامل «مخاطب-مؤلف»، «فیلمِ یادگیرنده»، «راوی یار (معلم)»، «تعامل»، «روایت جایگزین»، «صنایع بیان»، «درگیرسازی»، «ارزشیابی پنهان»، «کتابخانه ویدیویی منبع باز» و «پشتیبانی» بود. در مرحله کمی و به منظور سنجش اعتبار درونی الگو، پرسشنامهای محققساخته در اختیار ۲۸ نفر از متخصصان قرار گرفت. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از شاخصهای نسبت روایی محتوا CVR، در بازه ۰.۸۰ تا ۱.۰۰ و شاخص روایی محتوا CVI، در بازه ۰.۹۰ تا ۱.۰۰ نشاندهنده روایی مؤلفهها بود. همچنین نتایج آزمون تی تکنمونهای با میانگینهای بین ۴.۰۶ تا ۴.۲۸ و سطح معناداری بالا P<0.01، بر انسجام ساختاری و کفایت نظری الگوی پیشنهادی صحه گذاشت.نتیجهگیری: الگوی مفهومی پیشنهادی، با اتکا بر عاملیت یادگیرنده و روایت تعاملی و تلفیق مؤلفههای شناختی، مشارکتی و زیباشناختی، میتواند فیلم آموزشی تعاملی داستانمحور را بهعنوان یک محیط یادگیری غنیشده و معناساز صورتبندی کند. این الگو فراتر از یک الگوی تولید محتوا، چارچوبی بینارشتهای برای بازاندیشی در یادگیری دیجیتال ارائه میدهد که بر خلق تجربههای روایی فعال و نقشآفرینی یادگیرنده در ساخت دانش تأکید دارد.