مدل مفهومی مستندسازی تجربیات اعضای هیئت علمی دانشگاه بر اساس چارچوب بازیوارسازی اکتالیسیس چاو با استفاده از روش فراترکیب
نویسندگان
1 دانشیار علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
2 دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
3 دانشیار علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
doi
10.30481/lis.2024.448993.2151چکیده
هدف: بازیوارسازی رویکردی ابتکاری است که با استفاده از عناصر جذاب و سرگرمکننده بازی در دنیای واقعی باعث افزایش تعامل و انگیزه کاربران و ارائه تجارب پایدار میشود. مطالعه حاضر با شناسایی مؤلفههای مستندسازی تجربیات در صدد ارائه مدل مفهومی مستندسازی تجربیات اعضای هیئت علمی دانشگاهها براساس چارچوب بازیوارسازی اکتالیسیس چاو است. روششناسی: پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی است که با رویکرد کیفی و با روش فراترکیب مبتنی بر الگوی هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو و نرمافزار مکسکیودا انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه آثار علمی مرتبط با مستندسازی تجربیات، مدیریت دانش و بازیوارسازی در بازه زمانی 2006 تا 2023 (مصادف با 1383 تا 1402) است که از این میان با انجام فرایند غربالگری، 85 اثر به منظور بررسی و تحلیل انتخاب شدند. یافتهها: در نهایت از 187 کد، 75 شاخص مستندسازی تجربیات از منابع علمی مورد بررسی استخراج و در 16 مؤلفه و 8 پیشران چارچوب اکتالیسیس شامل معنای حماسی و ندای درون (پیشران اول)، پیشرفت و دستاورد (پیشران دوم)، توانایی بروز خلاقیت و بازخورد (پیشران سوم)، مالکیت و تصاحب (پیشران چهارم)، نفوذ اجتماعی و وابستگی (پیشران پنجم)، کمیابی و بیصبری (پیشران ششم)، غیرقابل پیشبینی بودن (عدم قطعیت)، کنجکاوی (پیشران هفتم) و در نهایت از دست دادن و اجتناب (پیشران هشتم)، دستهبندی شدند و بر اساس آن، مدل مفهومی پژوهش شکل گرفت. در کل میتوان گفت که مدل مفهومی ارائه شده با رویکرد بازیوارسازی میتواند برای ایجاد انگیزه در اعضای هیئت علمی برای مستندسازی تجربیاتشان کمک کند. نتیجهگیری: در طراحی و پیادهسازی مدل مستندسازی تجربیات اعضای هیئت علمی، لازم است شاخصها و مؤلفههای انگیزشی شناسایی شده مرتبط با چارچوب بازیوارسازی اکتالیسیس، نظیر شاخصها و مؤلفههای مربوط به نگرش فردی، دستاوردهای نظام مدیریت دانش، دستاوردهای فردی و سازمانی، خودمختاری، خودکارآمدی، ارائه بازخورد، حساب کاربری، اعتماد، بسترهای رسمی و غیررسمی اشتراک تجربه، ارتباطات سازمانی، کنجکاوی، غیرقابل پیشبینی بودن پاداش و ترس از اشتراک تجربه در نظر گرفته شوند. پیادهسازی این شاخصها، میتواند سبب تغییر رفتار، افزایش مشارکت، تعهد و تشویق اعضای هیئت علمی در به اشتراکگذاری تجارب، افزایش اثربخشی، کاهش دوبارهکاری و هزینههای مالی در نظام آموزش عالی کشور شود.