تحلیل نقش «وضعیت بدن»در شکلگیری شناخت (براساس فلسفه اسلامی)
نویسندگان
1 دانشیار، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2025.2042833.1570چکیده
وضعیت بدن به اشکال گوناگون بر شناخت انسان تأثیر میگذارد و نقشی بسزا در شکلگیری ادراکات ما ایفا میکند. «وضعیت بدن» عبارت است از موقعیتها و شرایط مختلف بدنی که به طور مستقیم و غیرمستقیم در شکلگیری شناخت و معرفت مؤثر است. وضعیت بدن شامل مواردی نظیر: اشتغال نفس به بدن، هیئت بدنی، شرایط مزاجی، تغذیهای و جغرافیایی بدن میشود. هر یک از این موارد به نوبه خود میتوانند در محدودیت شناخت، انصراف شناختی نفس از امور مهم، جهتگیری شناخت به سوی مسائل خاص، تقویت یا تضعیف شناخت و در نهایت کیفیت ادراکات ما مؤثر باشند.نحوه این تأثیرگذاری بر اساس مبانی حکمت اسلامی به صورت اعدادی و زمینهسازی است. به این معنا که وضعیت بدن، زمینهای را فراهم میکند تا شناخت به شکل خاصی شکل گیرد. هدف از این پژوهش، تبیین و تحلیل نقش وضعیت بدن در شکلگیری شناخت است و به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه وضعیتهای مختلف بدن، بر فرایند شناخت اثر میگذارند. تبیین این موضوع، رهیافتهای جدیدی در مباحث معرفتشناسی از منظر حکمت اسلامی به وجود میآورد و دیدگاههای نوینی را در این حوزه ارائه میدهد. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانهای و در استنتاج؛ توصیف و تحلیل عقلی است.