کاربرد آنالیزهای چند متغیره، اندیس‌های اشباع و دیاگرام‌های ترکیبی در تحلیل کیفی آبخوان آبرفتی دشت کرمان

نویسندگان

1 استادیار /گروه زمین‌شناسی دانشگاه تربیت معلم تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

خصوصیات شیمیایی آبخوان آب زیرزمینی دشت کرمان مورد مطالعه قرار گرفته و از نتایج آزمایشات فیزیکی و شیمیایی مربوط به 58 حلقه چاه عمیق استفاده گردیده است. در این نمونه‌ها خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و یون‌های اصلی (Na+, K+, Ca++, Mg++, Cl-, SO4- -, HCO3-) مورد سنجش قرار گرفته‌اند. روشهای مختلف شامل دیاگرام‌های ترکیبی، اندیس‌های اشباع و آنالیزهای چند متغیره در ارزیابی پارامترهای کیفی استفاده شده است. نتایج نشان داده‌‌اند که رخساره هیدروشیمیایی غالب (Na, K–Cl, SO4) در ٧٣ درصد از نمونه‌ها می‌باشد. اندیس اشباع از کلسیت، دولومیت، ژیپس و آراگونیت محاسبه و نشان دهنده وضعیت فوق اشباع نسبت به کلسیت و دولومیت می‌باشد. تحلیل خوشه‌ای، منابع آب را در سه گروه مجزا قرار می‌دهد که منطبق با زمان ماندگاری آب و میزان واکنش با مواد آبخوان از هم مجزا می‌شوند. نتایج تحلیل عاملی نشان می‌دهد که 3/96 درصد از تغییرات کیفی آب توسط 5 عامل کنترل می‌شود. عامل اول و مهمترین عامل، انحلال هالیت موجود در آبرفتهای دشت کرمان است. انحلال ژیپس که کماکان در آبخوان اتفاق می‌افتد، در درجه دوم اهمیت قرار دارد.