فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: دوره پیش دبستانی به عنوان یکی از دوره‌های مهم در نظام آموزش عمومی به شمار می‌آید که کمتر مورد توجه است این دوره در مناطق روستایی و عشایر که جمعیت نوآموزان کم است به صورت ضمیمه مدارس ابتدایی تشکیل می‌شود از این رو هدف پژوهش حاضر واکاوی وضع موجود برنامه-های درسی دوره پیش دبستانی در مناطق روستایی و عشایر ضمیمه مدارس ابتدایی روستایی است. روش‌ها‌: این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده‌ بنیاد انجام گرفت. حوزه پژوهش شامل کلیه مربیان، آموزگاران و مدیران مدارس روستایی و عشایر دارای دوره پیش دبستانی در استان خراسان جنوبی بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک ‌محور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته با هجده نفر از آموزگاران، هفت نفر از مربیان مستقل دوره پیش‌دبستانی روستایی و پنج نفر از مدیر مدارس روستایی و عشایر جمع‌آوری شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. یافته‌ها: : نتایج پژوهش نشان‌دهنده‌ی بیست‌ مفهوم محوری و هفت مقوله منتخب است که در قالب مدل پارادیمی شامل برنامه‌ریزی درسی جزیره‌ای و غیر مدون به عنوان شرایط محوری، شرایط علّی(ضعف مهارت مربیان، چالش‌های محیطی، ضعف نگرشی- فرهنگی و ضعف محتوایی)، عوامل زمینه‌ای (زمینه‌های اجتماعی، سازمانی و خانوادگی)، راهبردهای پیشنهادی(استقلال آموزش و پرورش پیش دبستانی به عنوان معاونت، تخصص گرایی، حمایت و پشتیبانی و برنامه‌ریزی بومی‌گرا)، عوامل مداخله‌ای (رویکرد برنامه‌ریزی درسی، نیازسنجی، توجه به توسعه حرفه‌ای مجریان و نگرش سیستمی) و پیامد (کاهش اثربخشی و کارایی برنامه‌درسی) سازمان یافت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت در زمینه بهبود وضعیت جاری برنامه‌های درسی دوره پیش دبستانی در مناطق روستایی و عشایر نیازمند تجدیدرویکرد برنامه‌ریزی، اجرای بهینه و تجدیدساختار آموزش و پرورش هستیم.