فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: پیشرفت‌های اخیر در فناوری هوش مصنوعی، امکانات جدیدی را برای بهبود فرایندهای آموزشی و تدریس فراهم کرده است. بهره‌گیری از این فناوری می‌تواند نقش معلمان را دگرگون کرده و بر توانمندسازی و باورهای خودکارآمدی آن‌ها تأثیرگذار باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر کاربرد هوش مصنوعی در تدریس بر توانمندسازی و خودکارآمدی معلمان دوره ابتدایی بود. روش‌ها: روش انجام این تحقیق، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون، همراه با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری، شامل معلمان دوره ابتدایی منطقه یک شهر تهران در سال تحصیلی 04-1403 بود. از میان آن‌ها، با روش نمونه‌گیری در دسترس، ۳۰ نفر انتخاب شده و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در یک برنامه آموزشی شش‌جلسه‌ای مبتنی بر کاربرد هوش مصنوعی در تدریس شرکت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه توانمندسازی لی و ژو (۲۰۲۲) و خودکارآمدی تدریس تشانن ـ موران و وولفولک هوی (۲۰۰۱) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد معلمان گروه آزمایش که در تدریس خود از هوش مصنوعی استفاده کردند، نسبت به گروه کنترل، بهبود معناداری در متغیرهای توانمندسازی (05/0P< و 459/430 F=) و خودکارآمدی ( 05/0P< 668/ 704F=) داشتند. نتایج تحلیل کوواریانس این تفاوت را از نظر آماری تأیید کرد. نتیجه‌گیری: بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که ادغام هوش مصنوعی در فرایند تدریس، نه‌تنها به ارتقای کیفیت آموزشی کمک می‌کند، بلکه به‌عنوان ابزاری مؤثر در رشد حرفه‌ای معلمان و تقویت باور آن‌ها به توانایی‌های آموزشی خود عمل می‌کند. یافته‌های این پژوهش، ضرورت بازاندیشی در شیوه‌های آماده‌سازی معلمان و طراحی برنامه‌های توانمندسازی مبتنی بر فناوری‌های نوین را برجسته می‌سازد و افقی تازه برای تحول در آموزش معلم‌محور ترسیم می‌کند.