فعالیتهای داوطلبانه در مراکز بهداشتی آستان قدس رضوی؛ نمونه موردی، جذامیخانه محرابخان (1343-1420 ه. ق)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور مشهد، مشهد، ایران.
2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کتابخانه تخصصی تاریخ، مشهد، ایران.
doi
10.30481/lis.2023.387886.2058چکیده
هدف پژوهش: پژوهش حاضر به منظور بررسی نقش نیکوکاران در فعالیتهای داوطلبانه در مراکز بهداشتی آستان قدس رضوی انجام پذیرفت. یکی از این موارد، جذامیخانه آستان قدس رضوی است که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. هدف از این پژوهش، معرفی و برجستهسازی قالبهای فعالیتهای داوطلبانه برای ایجاد این مؤسسه و نقش آستان قدس رضوی و وقف در توسعه فعالیتهای داوطلبانه در حوزه بهداشت و درمان و ایجاد جذامیخانه بر پایه اسناد و مدارک است.روش پژوهش: پژوهش حاضر، بر پایه روش تحقیق اسنادی در فاصله سالهای 1343 تا 1420 ه.ق بر مبنای دو هزار برگ سند موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی و مبتنی بر شیوه توصیفی- تحلیلی انجام شد.یافتههای پژوهش: بنا بر اسناد و مدارک، به جز اندک کمکهای دولت که در بخشهای کمک و همیاری مردمی گزارش شده و خیرین و پرستاران خارجی، عمده کمکها و هزینهها بر عهده آستان قدس رضوی بوده و این کمکها و اقدامات به طور رسمی در بودجه سالانه این نهاد تا اواخر سال 1335 پیشبینی و تأمین گردیده است.نتیجهگیری: آستان قدس رضوی به مدد وقف و توسعه درآمدهای آن نقش مؤثری در ارتقای سطح بهداشت و درمان مشهد داشته و با ایجاد جذامیخانه در مشهد و جمعآوری بخشی از جذامیان از سراسر کشور توانست به صورت علمی و عملی مانع از شیوع بیشتر این بیماری گردد و این مهم علاوه بر مبحث موقوفات، با وجود خیرین و فعالیتهای داوطلبانه آنان میسر شده است.