تحلیل خوشه‌ای همکاری‌های دانشی زنجیره ارزش تحقیق و توسعه در نظام ملی نوآوری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران.

2 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران

3 استاد گروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 استادیار، رشته گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران

5 استادیار، رشته مهندسی صنایع، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.30481/lis.2021.298719.1861
چکیده

هدف: با توجه به‌اهمیت همکاری‌های دانشی در کسب، دستیابی و ایجاد دانش فنی در تولید محصولات و خدمات فناورانه و نوآورانه در واحدهای R&D صنایع، پژوهش به‌صورت میان رشته‌ای قصدِ توسعۀ کاربرد دانش، در صنعت را دارد و در پاسخ به این پرسش که «انواع همکاری‌های دانشیِ زنجیره ارزش تحقیق و توسعه کدامند؟»، انجام پذیرفته است. روش‌شناسی: پژوهش توصیفی- پیمایشی، با ماهیّت اکتشافی و از حیث هدف کاربردی، به‌شیوه آمیخته و مشتمل بر 2 بخش کیفی (روش دلفی فازی) و کمّی (تحلیل خوشه‌ای) با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و R در قالب آزمون مفاهیم نظری، در موقعیت‏های مسائل واقعی و حل مشکلات ملموس، با نتایجِ مشخص است. 15 نفر از نخبگان نظام نوآوری که به‌‌صورت هدفمند و قضاوتی انتخاب شده‌اند، جامعه آماری پژوهش را تشکیل می‌دهند.یافته‌ها: بر اساس نظرسنجی خبرگانی و تحلیل خوشه‌ای، در مجموع 4 شاخص، 12 سازه، 80 مؤلفه در 3 سطح بیانگر انواع همکاری‌های دانشی زنجیره ارزش تحقیق‌ و توسعه هستند. نتیجه‌‌گیری: نتایج مراحل سه‌گانه تحلیل‌ها نشان می‌د‌هند، همکاری‌های دانشی نظام ملی نوآوری در قالب 4 خوشه منجر به توسعه همکاری‌های دانشی می‌شوند. از مجموع 80 فعالیت زنجیره ارزش تحقیق و توسعه، نوع همکاری راهبرد دانش و نوآوری 15 فعالیت، همکاری خلق دانش و نوآوری 33 فعالیت، همکاری راهبرد دانش و نوآوری 13 فعالیت و همکاری جذب دانش و نوآوری 26 فعالیت، را پوشش می‌دهند. نوع‌شناسی همکاری‌ها سبب بسترسازی مناسب برای کاهش خطا در فرآیند کسب و دستیابی دانش فنی محصول، کاهش زمان نمونه‌سازی، تسریع در تکوین و تمایز محصولات در صنعت می‌شود.