عوامل مؤثر بر حفظ و نگهداشت خادمیاران کتابخانههای آستان قدس رضوی بر اساس مدل سه شاخگی
نویسندگان
1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، کارشناس کانونهای خادمیاری سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مشهد، ایران.
3 کارشناس کتابدار تالار جوانان و نوجوانان دختر، کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، مشهد، ایران.
doi
10.30481/lis.2022.365894.2016چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین عوامل مؤثر بر حفظ و نگهداشت خادمیاران مشغول به فعالیت در کتابخانههای وابسته به آستان قدس رضوی صورت گرفته است.روششناسی: این پژوهش کاربردی به روش همبستگی صورت گرفت. جامعه آماری شامل 200 خادمیار مشغول به فعالیت در کتابخانههای آستان قدس رضوی است که با روش نمونهگیری تصادفی ساده و با فرمول کوکران تعداد 131 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامهای محقق ساخته است. روایی ابزار با نظر متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی و مدیران کتابخانههای دارای نیروی خادمیار صورت گرفت و هماهنگی درونی گویههای پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که هر سه مؤلفه اصلی مورد مطالعه یعنی عوامل ساختاری، رفتاری و زمینهای و زیرمؤلفههای آنان در حفظ و نگهداشت خادمیاران مؤثر هستند. از دیدگاه داوطلبان، عوامل رفتاری بیش از دو عامل دیگر اهمیت دارند و از این رویکرد، عوامل ساختاری در رتبه آخر قرار میگیرند. همچنین بین مؤلفههای فرعی مربوط به هر مؤلفه اصلی و همچنین بین خود سه مؤلفه اصلی رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد.نتیجهگیری: تأثیر و ارتباط تمامی عوامل سازمانی بر حفظ و نگهداشت خادمیاران، نشان میدهد که مدیران مربوطه باید دیدگاهی جامع نسبت به مسئله مدیریت نیروهای خادمیار داشته باشند تا امکان استفاده از حداکثر ظرفیت آنان در کتابخانههای آستان قدس فراهم گردد. در غیر این صورت نیرویی که میتواند در کاهش هزینههای مختلف سازمان مؤثر باشد، پس از مدتی از ادامه فعالیت داوطلبانه منصرف میشود.
