فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: رفتار و نیاز اطلاعاتی معلولان، به عنوان بخش عظیم و توانمندی از جامعه که به علت محدودیت‌های جسمی نیاز اطلاعاتی بیشتر و با امکانات متفاوت و خاصی دارند، حائز اهمیت است. دسترسی به اطلاعات حق مسلم هر فرد و لازمه بقا در هزاره سوم است؛ بنابراین، تأمین نیازهای اطلاعاتی بدون آگاهی از نیازهای واقعی این گروه از جامعه امکان‌پذیر نیست و اگر بدون در نظر گرفتن آن اقدام به اطلاع‌رسانی و تأمین امکانات شود، این اقدامات مفید فایده نخواهد بود. هدف از انجام این پژوهش تبیین مدل پارادایم نقش کتابخانه‌های عمومی در اطلاع‌رسانی به انواع معلولین است.روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش نظریه زمینه‌ای انجام گرفت. شیوه گردآوری اطلاعات مصاحبه عمیق نیمه‌ساختار یافته بود که پس از گفتگو با 11 نفر از کارشناسان خبره و محققان در حوزه علم اطلاعات و دانش‌­شناسی اشباع نظری، تحقق یافت. برای تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری باز، ثانویه و گزینشی مصاحبه‌­ها استفاده شد.یافته‌­ها: یافته‌­ها مشتمل بر پدیده اصلی، شرایط على، زمینه‌­ها، راهبردها، مداخله‌گرها و پیامدهاست. شرایط علی نقش کتابداران نابینا، کمبود منابع و نقش انگیزه­‌های معلولین در دسترسی به اطلاعات است. مهم­ترین عوامل مداخله‌گر نقش الگوی اطلاع­‌رسانی و نقش دانشگاه‌­هاست. مهمترین زمینه­‌ها در شاخص‌­های دسترسی به منابع، دسترسی به اطلاعات معلولین خاص و امکانات فناوری هستند. راهبردها شامل شناسایی نیازها، همکاری نهادهای علمی، لزوم تدوین قوانین جدید و لزوم طراحی الگوی اطلاع‌رسانی برای معلولین است. مهمترین پیامدها موارد بهبود وضعیت معلولین و هماهنگی سازمان‌ها هستند.نتیجه‌گیری: برای استفاده از کتابخانه­‌های عمومی و دسترسی معلولین به اطلاعات مورد نیاز، باید خدمات و امکاناتی فراهم شود. مهمترین این امکانات شامل دسترسی به فضای کتابخانه و منابع، برگزاری دوره­‌های آموزشی و تفریحی متناسب با نیاز معلولان، داشتن منابع انسانی و کتابدار آموزش دیده است. همچنین، مأموریت اصلی کتابخانه­‌های عمومی را می­توان نقش آن‌ها در رفع موانع ارائه خدمات به معلولین دانست.