پیش‌بینی زمانی و مکانی سطح آب‌ زیرزمینی محدودۀ متروی شهر تبریز توسط روش کریجینگ عصبی

نویسندگان

1 دانشیار/دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

2 استادیار /دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دانشجوی دکتری/ هیدروژئولوژی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

تغییرات سطح آبهای زیرزمینی یکی از عوامل اصلی تأثیر گذار بر اجرای پروژه‌های مهندسی می‌باشد. پیش‌بینی زمانی و مکانی سطح آبهای زیرزمینی در محدودۀ شهر تبریز به علت وجود پروژه‌های مهندسی در دست اجرا از جمله پروژۀ متروی شهر تبریز ضروری به نظر می‌‌رسد. به علت پیچیده و چند لایه بودن آبخوان محدودۀ شهر تبریز، مدل‌سازی آن با مدل‌های ریاضی کلاسیک با مشکلات فراوانی رو به رو است. در این تحقیق به عنوان روشی جدید از دو مدل شبکههای عصبی مصنوعی و زمین‌آمار (کریجینگ عصبی) به صورت ترکیبی برای پیش‌بینی زمانی و مکانی تغییرات سطح آبهای زیرزمینی در آبخوان محدودۀ شهر تبریز استفاده شد. به طوری که ابتدا از ساختارهای مختلف شبکه‌های عصبی مصنوعی برای پیش‌بینی سطح آبهای زیرزمینی در پیزومتر مرکزی استفاده گردید و بهترین ساختار شناسائی شد. سپس این ساختار برای مدل‌سازی پیزومترهای منتخب به‌کار برده شد. نتایج مدل‌های مذکور، شامل داده‌های پیش‌بینی ماهانۀ سطح آبهای زیرزمینی در پیزومترهای منتخب در بازۀ زمانی دو ساله، به عنوان ورودی مدل ‍زمین‌آمار برای پیش‌بینی مکانی سطح آبهای زیرزمینی در محدودۀ مطالعاتی به کار گرفته شد. برای بدست آوردن مدلی با بازده بالا روشهای مختلف زمین‌آمار استفاده شد. در نهایت مدل به‌‌ دست آمده توسط نتایج مربوط به پیزومترهای استفاده نشده در مدل‌سازی و در دست احداث، مورد آزمون قرار گرفت، که نتایج قابل قبولی را ارائه داد.