عوامل و چالشهای به کارگیری داوطلبان در کتابخانهها از دیدگاه کتابداران آستان قدس رضوی
نویسندگان
1 دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، مسئول پژوهش سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مشهد، ایران
2 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، کتابدار سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی. مشهد، ایران.
3 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، کتابدار سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مشهد، ایران
doi
10.30481/lis.2022.366226.2020چکیده
هدف: داوطلبان خدمت در کتابخانه از جمله ظرفیتهایی هستند که استفاده از آن میتواند موجب ارتقای سازمانی کتابخانهها باشد. این پژوهش به دنبال تعیین عوامل و چالشهای به کارگیری داوطلبان در کتابخانهها از دیدگاه کتابداران آستان قدس رضوی است.روششناسی: پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه جمعآوری اطلاعات، کیفی است. جامعه آماری این پژوهش، کلیه کتابداران سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی هستند که سابقه حداقل 5 سال خدمت در پست کتابداری را دارند. نمونهگیری به روش غیراحتمالی و هدفمند انجام شد. تعداد اعضای جامعه نمونه بر اساس معیار نمونهگیری نظری و در نظر گرفتن اشباع نظری 36 نفر تعیین شد. ابزار جمعآوری دادهها، مصاحبه ساختاریافته بود. اطلاعات گردآوری شده به شیوه تحلیل محتوا، با روش کدگذاری سه مرحلهای اشتراوس و کوربین و با استفاده از نرمافزار مکس کیودا تحلیل شد.یافتهها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل مصاحبهها نشان میدهد که کتابداران آستان قدس رضوی حضور داوطلبان را در سازمان ضروری میدانند. داوطلبان برای حضور در فعالیتهای داوطلبانه با چالشهایی مواجهند که این چالشها، منشاء فردی یا سازمانی دارد. مدیران سازمان برای به کارگیری داوطلبان با چالشهای حقوقی و اداری، کمبود تجهیزات و کمبود منابع مالی روبهرو هستند. همچنین کارکنان سازمان، با چالش حرفهای و سازمانی کارکنان در سه بخش «چالشهای حرفهای»، «چالشهای سازمانی» و «چالشهای مرتبط با ماهیت فعالیت داوطلبانه» برای همکاری و حمایت از داوطلبان مواجه هستند.نتیجهگیری: داوطلبان کتابخانهها، با موانع و چالشهای متعددی روبهرو هستند و مدیران کتابخانهها برای غلبه بر چالشهای پیش روی داوطلبان، مدیران و کارکنان نیازمند شناسایی موانع موجود و برنامهریزی مدون برای از بین بردن این موانع و چالشها هستند.
