رابطه علم ادراک حسّی با تجربه ادراک حسّی: بررسی مواجهه برج با مکداول
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری فلسفه غرب، دانشکده فلسفه غرب، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2023.553949.1447چکیده
یک پرسش اساسی در فلسفه ادراک حسّی ناظر به تعیین رابطه علم ادراک حسّی با تجربه ادراک حسّی است. در این مقاله به جای پاسخ به این پرسش، به ردیابی آن در متن مواجهه برج با مکداول پرداخته میشود. مکداول از فصلگرایی معرفتشناختی دفاع میکند. برج در سوی مقابل استدلال میکند که فصلگرایی با بنیاد علوم تجربی ناسازگار است. مکداول در مقام پاسخ استدلال میکند که تفکیک علمی و تفکیک معرفتشناختی اگرچه متفاوت هستند، اما ناسازگار نیستند. افزون بر این، علم اساساً درباره تجربه ادراک حسّی نیست؛ بلکه شرایط امکان آن را توضیح میدهد. برج با ردّ این دیدگاه، مکداول را متّهم میکند که بنا دارد دیواری میان علم و فلسفه بکشد. بررسی مفصّل این مواجهه نشان میدهد که این تقابل دستکم در هسته خود معطوف به موضوعی فراتر از ارائه یک نظریّه مناسب برای تجربه ادراکی است. این گونه به نظر میآید که این دو به نمایندگی از دو نظریّه رقیب در فلسفه ادراک حسّی اساساً به دو سنّت فلسفی با چارچوب نظری متفاوت تعلّق دارند. در نهایت به نظر میتوانیم نتیجه بگیریم که ارزیابی نهایی و قطعی در خصوص این دو نظریّه عمده در فلسفه ادراک حسّی، در گروی تعیین موضع در خصوص طبیعتگرایی در فلسفه است.
