کشف استدلالی ساختار و غرض سوره مبارکه احزاب
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن وحدیث دانشکده الهیات فردوسی مشهد
3 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
نگرش ساختاری به سورههای قرآن، رویکردی جدید در بین قرآنپژوهان معاصر است. این رویکرد به دنبال کشف غرض و محور اصلی و ترسیم ساختار هندسی در سورههاست. از این رهگذر، اثبات انسجام و هماهنگی در سورهها، تأکید بر وحیانی بودن چینش آیات، اثبات معجزه بودن قرآن، حل اختلافات تفسیری و یافتن پاسخی مناسب به شبهات مستشرقان در خصوص پراکنده بودن قرآن نیز فراهم میشود. در بین روشهای متعدد کشف غرض سورهها، روش جامعنگر که با تکیه بر عناصر درونمتنی و برونمتنی، غرض سوره را بهطور مستدل ارائه میدهد، از جایگاه ویژهای برخوردار است. این پژوهش با رویکردی توصیفی و تحلیلی به بررسی و کشف استدلالی ساختار و غرض سوره احزاب پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که سوره احزاب از ده سیاق تشکیل شده، گرچه هر سیاق برای خود دارای غرضی است، اما همه آنها بر محور غرض اصلی سورهکه عبارت است از «نحوه اطاعت از خدا و پیامبر (ص) در موضوعات سیاسی، نظامی، اجتماعی و خانوادگی، جهت تحکیم پایههای رهبری و امت اسلامی» در حرکتاند.