بررسی ادبی داستان طالوت در قرآن کریم
نویسندگان
1 علوم قرآن وحدیث،دانشکده الهیات،دانشگاه آزاداسلامی،واحدکرج،ایران
doi
چکیده
داستان طالوت که در دل آیات 244-252 سوره بقره قرار گرفته، تعاملی پویا با سیاق خود و نیز برخی آیات سیاقهای قبل و بعد از خود دارد؛ این انسجام درونی، با هدف انتقال پیامهای اندیشهای خاص در متنی کوتاه بوده است. داستان طالوت ضمن بیان مقطع مهمی از تاریخ بنیاسرائیل، قانون ایجاد تعادل از طریق دفع و غلبه در جوامع بشری را بهعنوان مضمون و موضوع اصلی مطرح کرده است. مضامین فرعی و محتوای داستان، هریک در تعاملی پویا و فزاینده با موضوع اصلی قرار دارند. یکی از مضامین فرعی داستان، وجود تعادل میان تقدیر الهی و تدبیر انسان است؛ بدین معنی که برنامه خداوند، ایجاد تعادل در جوامع بشری است، اما خداوند انسان را مسئول دانسته و او را به اقدام مناسب در این زمینه مکلّف کرده است. این اقدام مناسب در گروی خصال بایستهای همچون صبر، استقامت، تسلیم، توسل، توکل و تلاش است. ساختار ادبی داستان نیز به این ارتباط و تعامل پویای موجود میان موضوع و محتوا، مدد میرساند. گزینش واژگان، عبارات و جملات، بهرهگیری از عناصر نمایشی، استفاده از سبکهای بیانیِ انسجامدهنده، شخصیتپردازیهای شخصیتهای اصلی و فرعی داستان، همچنین بیان بجا و مناسب عاقبت داستان و تصریح بر موضوع اصلی بهصورت پینوشت در آخرین آیه این داستان، مؤلفههای ساختار ادبی داستان هستند که در خدمت پیامهای اندیشهای آن بوده و آنها را به ذهن مخاطب القا کرده و تأکید و تثبیت مینمایند.
