بررسی سازوکار وقوع زمین لغزش گردنه صائین (جاده نیر- سراب) با نگرشی بر هیدرولوژی و شرایط ریخت شناسی منطقه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین­شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین­شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

زمین­لغزش 16 خرداد سال 1384 در منطقه آتشفشانی گردنه صائین در حد فاصل جاده نیر-سراب، سبب تخریب 350 متر از جاده مذکور شده است. عوامل مختلفی در ایجاد این زمین­لغزش نقش داشته­اند که از جمله می­توان به عوامل زمین­شناسی(ضخامت و بافت خاک، سنگ­های سست و شیب دامنه) و آب­های زیرزمینی اشاره نمود. برای مشخص نمودن عوامل مهم و اصلی تاثیرگذار در وقوع لغزش، پژوهشی مبتنی بر برداشت‌های صحرائی، آزمون­های آزمایشگاهی، و مدلسازی عددی برنامه‌ریزی گردید. بدین ترتیب نیمرخ لغزش و خصوصیات زمین­شناسی مهندسی مواد در مدل قرار گرفتند. سپس تاثیر بارندگی بر اشباع شدگی خاک بررسی شد و با توجه به مقدار نفوذ آب باران مشخص شد که باید عامل محرک دیگری در این توده نقش داشته باشد. به این دلیل تاثیر تغییرات سطح آب زیرزمینی درون توده لغزش بر پایداری آن به دو روش مدلسازی تعادل حدی و عناصر محدود مورد ارزیابی قرار گرفت. بررسی­های صحرائی و چینه­شناسی نشان دادند که شرایط محلی زمین‌ریخت‌شناسی دیرین و وجود یک محدوده فروافتاده سبب زهکش شدن آب­ از منطقه بالادست به سمت توده لغزشی می­گردد. بدین ترتیب، افزایش سطح آب زیرزمینی در محدوده توده لغزیده به­ دلیل بارندگی استثنایی فصل زمستان و بهار سال آبی 84-83 می­تواند مسبب اصلی ایجاد زمین­لغزش باشد.