مسألگی و استدلال بر پایه گزارش های حدیثی

نویسندگان

1 استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه تهران

doi
چکیده

مقوله استدلال به احادیث و گزارش‌های تاریخی، نیازمند روشی استوار است. دلالت گزارش­های حدیثی و تاریخی را می­توان در دو فضای «دلالت­های ناظر به مقام بیان یک گزارش» و «دلالت­های ناظر به فرامقام بیان» بررسی کرد. دلالت­های فرامقام بیانی، ناشی از انعکاس گزارش در فضای صدور و نقل آن است. اصطلاح «مسألگی»، قاعده­ای در فضای این نوع دلالت­هاست. تلاش نویسنده مقاله برای شناساندن این قاعده و تعریف این اصطلاح به اینجا رسیده است که «مسألگی» به معنای میزان «عدم نفوذ» و حل­نشدگی «مقام بیان» در «فرامقام بیان» است. کارکرد مورد توجه ما از اصل مسألگی، فضای استدلال­های موجود در تاریخ حدیث، تاریخ قرآن و تاریخ تفسیر (الهیات تاریخی) است. اهمیت توجه به مسألگی ازآن‌روست که غالب استدلال‌های شکل­گرفته در این حوزه، بدون ‌توجه به سطح مسألگی آن تقریر شده است و این مسأله، موجب رسوخ ضعف جدی به این­گونه ‌استدلال­ها شده‌ است.