جایگاه عالم ناسوت و نسبت آن با انسان از منظر ابن عربی و مایستر اکهارت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 استادیار، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.22096/ek.2023.562612.1467چکیده
ابنعربی و اکهارت با اینکه در بسیاری از اصول و مبانی با یکدیگر موافقت و مشابهت دارند، در وزنی که «تشبیه» و «تنزیه» خداوند میدهند، اختلاف دیدگاه دارند؛ همین اختلاف دیدگاه که در ابتدا در برابر آن همه اتفاق نظرات کماهمیت به نظر میرسد، در مسئله «جایگاه عالم ناسوت» منجر به اختلافی عمیق و حتی تقابل بین اندیشة دو متفکر ما میشود؛ ازاینرو «عالم ناسوت» و جایگاه آن را میتوان مسئلهای تلقی کرد که عمق اختلاف دیدگاه ابنعربی و اکهارت را - با وجود همة مشابهتها و اتفاقنظرها – در معرض توجه قرار میدهد. حتی آموزههای مشترکی چون «وحدت وجود» و «بر صورت خدا خلق شدن انسان» هم نمیتواند از عمق اختلاف ابنعربی و اکهارت در مسئلة جایگاه عالم ناسوت بکاهد. چنانچه اثبات خواهد شد، ابنعربی از این دو آموزه در جهت تقدس بخشیدن به عالم و کثرات استفاده میکند؛ اما اکهارت این دو آموزه را بهگونهای تفسیر میکند که منجر به تحقیر و ناچیز شمردن عالم و کثرات میشود.
