بررسی سنگ های ماگمایی و اثرات زیست محیطی زون های دگرسانی منطقه یوزباشی چای (غرب قزوین)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

doi
10.22084/nfag.2017.1922
چکیده

منطقه مورد بررسی یوزباشی چای در شمال­غرب قزوین به لحاظ واحدهای چینه­شناسی اساساً متعلق به سنوزوئیک است. شواهد صحرایی، بررسی­های پترولوژیکی و داده­های ژئوشیمیایی سنگ­های ماگمایی و زون­های دگرسانی منطقه یوزباشی چای حاکی از آنند که سنگ­های منطقه متشکل از بازالت، آندزیت بازالتی، آندزیت، تراکی آندزیت، تراکیت، ریوداسیت، داسیت، توف و دایک می­باشند. پلات نتایج آنالیز عناصر اصلی و کمیاب در دیاگرام­های متمایز کننده مختلف حاکی از آن است که این سنگ­ها در اثر ماگماتیسم مرتبط با فرورانش و در حاشیه قاره تشکیل گردیده­اند. طبق رده­بندی واحدهای مختلف دگرسانی، محدوده وسیعی از منطقه متحمل دگرسانی از نوع آرژیلیک حدواسط تا پیشرفته گردیده است. در آب منطقه به دلیل اثرات زون­های دگرسانی، کلسیم و سولفات دارای نابهنجاری بسیار بالایی است. هم­چنین نتایج آنالیز نمونه­های آب منطقه دال بر سختی، بیش­تر از حد مجاز می­باشند. حضور کانی سولفات پتاسیم آلومینیم آبدار (آلونیت یا زاج) به عنوان منبع بالقوه­ای برای تولید آب­های اسیدی می­باشد. براساس استاندارد آب آشامیدنی ایران در مناطق دگرسانی خصوصاً در محدوده معادن قازان داغی آب از نظر مقدار کل مواد جامد محلول (TDS) بالاتر از حد مجاز می­باشد و حتی آب آقچه کند که جزء مناطق دگرسان شده می­باشد در زمره آب­های مسمومیت­زا قرار می­گیرد.