طراحی مدل تعامل کاربران با برنامه‌های کتابخوان الکترونیکی

نویسندگان

1 دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 دانشیار بازنشسته، گروه علم اطلاعات ودانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.30481/lis.2022.315806.1910
چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی شیوه تعامل کاربران با برنامه­‌های کتابخوان الکترونیکی بوده و تلاش شده است مدل مناسب تعامل ترسیم گردد.روش­‌شناسی: جامعه پژوهش، کاربران فعال برنامه­‌های کتابخوان الکترونیکی فیدیبو، طاقچه، کتاب­راه  و کتاب سبز و ابزار گردآوری داده­‌ها شامل سیاهه وارسی و پرسشنامه بوده است. ابتدا از طریق مرور سیستماتیک، ویژگی‌­ها، قابلیت­‌ها و امکانات برنامه­‌های کتابخوان الکترونیکی استخراج و با مدل نورمن تطبیق داده شد. مواردی که به هنگام تعامل کاربران با برنامه‌­های کتابخوان مورد استفاده قرار می­‌گرفت مشخص و بر اساس آن‌ها پرسشنامه پنل خبرگان دلفی و پرسشنامه کاربران طراحی گردید. در انتها با استفاده از نرم‌­افزار SmartPLS2.0.3 مدل تعامل کاربران ترسیم گردید.یافته­‌ها: مدل ارائه شده در این پژوهش یک مدل کمّی شامل چهل و نه نشانگر و هفت متغیر پنهان بود که به هفت مرحله مدل نورمن شامل هدف، برنامه‌­ریزی، تعیین یک راه مشخص، اجرا، مشاهده، تفسیر و مقایسه اشاره می­‌کند.  هر شش رابطه پژوهش مورد تأیید قرار گرفت، بدین­ معنی که متغیر هدف بر برنامه‌­ریزی، برنامه­‌ریزی بر تعیین، تعیین بر اجرا، اجرا بر مشاهده، مشاهده بر تفسیر و تفسیر بر مقایسه تأثیر معنی‌داری داشت.نتیجه‌­گیری: با عنایت به پاسخ­‌های داده شده کاربران به پرسش‌های پرسشنامه، مؤلفه «مشاهده» که گویای محتوای ارائه شده در برنامه‌­های کتابخوان بوده در تعامل کاربران اهمیت بیشتری داشته و لازم است که طراحان و تولیدکنندگان برنامه­‌های کتابخوان به آن دقت بیشتری نموده و مورد توجه قرار دهند، چراکه در تعیین هدف کاربران از تعامل با برنامه­‌های کتابخوان و نیز میزان استقبال و استفاده آنان مؤثر است.