سرل و چالش معنای حقیقی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2022.535926.1390چکیده
برطبق تلقی رایج، معنای حقیقی جمله، مستقل از هر سیاقی است. سرل، به دنبال به چالش کشیدن این تلقی از مفهوم معنای حقیقی است. سرل معتقد است مفهوم معنای حقیقی یک جمله تنها درباره مجموعهای از فرضیات پیشینهمند یا مربوط به سیاق کاربرد دارد؛ فرضیات پیشینهمند بدیهیاند و به هیچ وجه در خود جمله به روشنی بیان نشدهاند؛ هر اظهاری تعداد نامشخصی از این فرضیات پیشینهمند را دارد و نمیتوانیم به این فرضیات در خود جمله تصریح کنیم مگر اینکه فرضیات پیشینهمند دیگری را بیاوریم و لذا شرایط صدق جملاتِ بدون ایهام با تغییراتی در فرضیات پیشینهمند تغییر خواهند یافت. به باور سرل، اصل بیانپذیری ـ یعنی هرچه بتواند قصد شود، میتواند گفته شود ـ شکاف میان معنای جمله و مراد گوینده را همیشه قابل رفع میداند و لذا نتیجه این اصل از منظر سرل، آن است که مواردی که گوینده دقیقاً مراد خود را نمیگوید، از لحاظ نظری برای ارتباط زبانی ضروری نیستند. مفهوم معنای حقیقی یک جمله، مفهوم حیث التفاتی است و این همان چیزی است که جمله را برای همه قابل فهم میسازد. سرل نهایتاً معنای حقیقی را نسبی میداند و تصریح میکند که در نظریه نسبیت معنای حقیقی هیچ چیزی وجود ندارد که با اصل بیانپذیری ناسازگار باشد. بدینسان بررسی، تحلیل و نقد نگاه سرل به معنای حقیقی کلمات و جملات مبنای این پژوهش است.