قرائتی نوین از علیت نزد ملاصدرا
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2022.540646.1401چکیده
در این مقاله مفهوم علیت نزد ملا صدرا بررسی میشود. با بیان برخی از عناصر مهم فلسفه صدرایی، یعنی، اصالت وجود، تشکیک وجود، اقسام وجود، امکان فقری و حرکت، اصلاحی در تعریف ملا صدرا از علیت ارائه میشود که بر اساس مفهوم تشکیک است. هچنین مدلی از تشکیک بیان میشود که ابزار مناسبی برای تحلیل های دقیق تر فرآهم می آورد. نهایتاً با استفاده از مفاهیم فاعل طبیعی و حرکت، قرائتی از علت اعدادی معرفی میشود که تبیینی یکسان از علیت، هم در حوزه امور مجرد و هم در قلمرو امور مادی، فراهم میکند. در این رویکرد، حرکت نوعی وجود تلقی شده است که در غایت ضعف مرتبه وجودی است؛ یعنی، وجودی رابط است. این تلقی در مقابل رویکردهایی است که صرفا وجود داشتن را وجود داشتن در حال تلقی می کنند، براساس این تلقی، وجود داشتن امری است که صرفاً به حال حاضر محدود نمیشود.