هنجارسازی در اخلاق گفتمانی هابرماس
نویسندگان
1 استادیار بخش تخصصی اخلاق، دانشکده اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2022.533523.1380چکیده
اخلاق گفتمانی شیوهای برای حکمرانی تامّلات اخلاقی واگرا است و میتوان با اِعمال قدرت گفتمان، آنرا عاملی برای یکپارچگی اخلاقی در جوامع واقعی برای استدلال اخلاقی دانست. یورگن هابرماس هنجارها و حقایق اخلاقی را حاصل و برساخته اخلاق گفتمانی در یک وضعیت آرمانی میداند. از نظر وی گزاره اخلاقی زمانی صادق است که در شرایط آرمانی و کنشی ارتباطی نسبت به هنجارهای اخلاقی به توافق برسیم. همچنین ما میتوانیم با توجه به آن شرایط آرمانی گفتمان و کنش ارتباطی، امور اخلاقی را توجیه نمائیم. پژوهش حاضر میکوشد فرایند هنجارسازی اخلاقی را در اخلاق گفتمانی هابرماس تبیین، تحلیل و نقد کند. در این صورت ابتدا ماهیت و شرایط تحقق اخلاق گفتمان عقلی در نگاه هابرماس را بیان نموده و در ادامه قواعد لازم برای شرکتکنندگان در گفتمان اخلاقی را بررسی میکند. در نهایت نقدهای وارد بر اخلاق گفتمانی ارائه میشود.