بررسی رسوبدهی معلق حوزه های آبخیز ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی /مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران- صندوق پستی 1136-13445
doi
چکیده
تفاوتهای زیادی بین برآوردهای ارائه شده از میزان فرسایش خاک ایران در منابع مختلف مشاهده میشود. افزون بر آن هیچگونه اولویتبندی قابل قبولی از فرسایش و رسوبدهی حوزههای آبخیز اصلی کشور در دست نیست. در این تحقیق با استفاده از دادههای 209 ایستگاه رسوب سنجی، میزان رسوبدهی و فرسایش خاک کشور به ترتیب حدود 350 و1000 میلیون تن در سال و متوسط رسوبدهی ویژه مناطق مورد مطالعه 214 تن در کیلومتر مربع در سال برآورد شد. بیشترین رسوبدهی ویژه به حوزه های هامون جازموریان، میناب و بلوچستان جنوبی و مارون و زهره در جنوب کشور با بیش از 700 تن در کیلومتر مربع در سال مربوط است. 3 رابطه رگرسیونی دو و چند متغیره معنیدار بین رسوبدهی کل با مساحت، دبی متوسط سالانه و دبی ویژه ارائه شد. بررسیها نشان داد که بطور کلی با افزایش مساحت حوزه، رسوبدهی ویژه اضافه میشود که نشان دهنده فرسایش بیشتر در کوهپایه ها نسبت به ارتفاعات است. نتایج بررسی اولیه تعدادی از حوزههای دارای رسوبدهی ویژه با بیش از 1000 تن در کیلومتر مربع در سال نیز بیانگر آن است که سازندهای حساس به فرسایش، لغزش و پوشش گیاهی نقش مهمی در تولید رسوب دارند.