فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تبیین کاربرد روش برچسب‌گذاری پیکره متنی در رفع ابهام معنایی از هم‌نویسه‌های تخصصی از نظر میزان دقت در بازیابی متون علمی حاوی این گونه هم‌نویسه‌ها.روش: این پژوهش از حیث هدف کاربردی است که به روش ‌تجربی انجام شد و در رفع ابهام معنایی، روشی با نظارت محسوب می‌شود. جامعه پژوهش را 442 مقاله علمی در قالب دو گروه گواه و آزمون تشکیل دادند. گروه گواه دارای 221 متن کامل مقاله بدون برچسب و گروه تجربی دارای همان 221 مقاله اما این بار برچسب‌گذاری شده، بود که در نظام بازیابی اطلاعات برای سنجش کارآیی برچسب‌ها در رفع ابهام معنایی از هم‌نویسه‌های تخصصی مورد آزمون قرار گرفتند.یافته‌ها: سطح معنی‌داری آزمون رتبه‌های علامت‌دار ویلکاکسون (0001/0 = P، 909/5- = Z) نشان می‌دهد که میزان دقت نتایج بازیابی هم‌نویسه‌های تخصصی بعد از به کارگیری پیکره تخصصی برچسب‌گذاری‌شده در نظام بازیابی اطلاعات نسبت به قبل از آن تفاوت معنی‌داری دارد. بررسی رتبه‌های منفی و مثبت نشان می‌دهد میزان دقت نتایج بعد از به کارگیری پیکره تخصصی برچسب‌گذاری‌شده به میزان معنی‌داری افزایش یافته و به حد بیشینه آن یعنی 1 رسیده است.نتیجه‌گیری: اگر طراحان سیستم­‌های بازیابی بر بهینه‌­سازی فرمول­‌های بازیابی متمرکز شوند و نظام‌­های بازیابی را برای جستجوی اسناد مرتبط توانمند سازند، پژوهشگران با هر ویژگی­ فیزیولوژیکی، تجربی و دانشی قادرند به اسناد مرتبط با نیاز اطلاعاتی خود با صرف زمانی اندک دسترسی یابند. در این پژوهش، ارزش پیکره متنی به عنوان گنجینه غنی دانش­محور، در ایجاد تمایز نقش معنایی هم‌نویسه‌های تخصصی، آشکار شد.