شواهدی بر برهانی بودن حکمت عملی از نظر فارابی و ابن سینا
نویسندگان
1 دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران.
2 دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران.
doi
10.22096/ek.2022.528069.1344چکیده
چکیده: اعمال ارادی انسان، موضوع حکمت عملی هستند که قسمی از موجودات حقیقی و واقعی به شمار میروند. اعمال ارادی به عنوان موجوداتی حقیقی، انسان را به کمال واقعی میرسانند. برای شناخت این اعمال باید از روشی استفاده شود که کاشف از واقعیت باشد و آنها را همان گونه که در خارج محقق میشوند به انسان بشناساند. برهان تنها روشی است که علم حصولی از واقعیات را همان گونه که هستند در اختیار انسان قرار میدهد. از سوی دیگر، اگر علم حصولی که منشأ اعمال ارادی انسان است حقیقی و مطابق با واقع باشد و به اصطلاح برهانی باشد، همان گونه که در ذهن است امکان تحقق در خارج را خواهد داشت و بعد از تحقق در خارج آثار واقعی و حقیقی مورد انتظار را از خود بروز خواهد داد. بنابر این در حکمت عملی و هر علمی که مربوط به اعمال ارادی انسان است، باید از روش برهانی بهره جست.برای تأیید این مطلب میتوان درآثار فارابی و ابن سینا شواهد زیادی یافت که در آنها به برهانی بودن حکمت عملی اشاره شده است. با تأیید برهانی بودن حکمت عملی، پژوهشها پیرامون افعال ارادی انسان (علوم انسانی رایج) را میتوان به بهره گیری از روش برهانی سوق داد و انتظار داشت تا محققان به نتایج واقعی و نفس الامری در این حوزه دست یابند.