بررسی میزان بهکارگیری مؤلفههای خلاقیت گیلفورد در مجلات فارسی کودکان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مدیریت اسناد و مطبوعات، گروه مطبوعات، کارشناس نشریات غیرفارسی
2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.30481/ijlis.2019.158978.1471چکیده
هدف: تقویت تفکر خلاق برای رشد فعلی و آینده کودک و جامعه ضروری است و ادبیات کودک میتواند نقش مهمی را در پرورش مهارتهای تفکر و خلاقیت داشته باشد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان به کارگیری مؤلفههای خلاقیت گیلفورد در مجلات فارسی کودکان صورت گرفت. روش: روش پژوهش، تحلیل محتوا و جامعه آماری مطالب داستانی و غیرداستانی 12 مجله معتبر فارسی کودکان فهرست شده در تقسیمبندی شورای کتاب کودک است. روش نمونهگیری، تصادفی طبقهای برای مطالب داستانی و غیرداستانی است. ابزار گردآوری اطلاعات سیاهه وارسی محقق ساختهای است که بر اساس مؤلفههای هشت گانه تفکر خلاق گیلفورد تهیه شد. روایی ابزار بر مبنای پژوهشهای پیشین و پایایی با ضریب همبستگی درونگروهی تأیید شد.یافتهها: میانگین مؤلفههای تفکر خلاق گیلفورد در مطالب داستانی و غیرداستانی مجلات متفاوت است. در مطالب داستانی، حساسیت به مسئله دارای بیشترین میانگین و پیچیدگی و پس از آن ترکیب کمترین میانگین را داشتند. همچنین میانگین میزان پرداختن به مؤلفه حساسیت به مسئله در بین مطالب غیرداستانی بیش از سایر مؤلفهها بود و کمترین میزان میانگین نیز به مؤلفه ارزشیابی تعلق گرفت. در مطالب داستانی مجله «سه چرخه» و در مطالب غیرداستانی مجله «نبات»به مؤلفههای خلاقیت توجه بیشتری داشتند.نتیجهگیری: مجلات کودکان فارسی باید توجه بیشتری به مسئله خلاقیت داشته باشند، این مهم با رویکرد فعلی آنان قابل دستیابی نخواهد بود و باید در خط مشی خود پیرامون انتشار آثار فاقد محتوای خلاقانه تجدیدنظر اساسی نمایند.