تشخیص گونه‌های Cytospora دخیل در بیماری مرکب زوال درختان انگور در شهرستان‌های میاندوآب و ملکان

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 عضو هیت علمی/دانشگاه ارومیه

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

doi
10.22034/ijpp.2024.2021799.453
چکیده

بیماری زوال مرکب درختان انگور یکی از معضلات مهم کشت انگور در جهان است که با کاهش عملکرد محصول در طی چند سال و افزایش مرگ و میر گیاهان و در نتیجه خسارت شدید اقتصادی به صنعت پرورش انگور مرتبط است. بیش از 35 جنس قارچی در بیماری مرکب زوال دخیل هستند و جنس Cytospora نیز به عنوان یکی از جنس‌های ایجاد کننده بیماری مرکب گزارش شده است. هدف این مطالعه شناسایی گونه‌‌‌های جنس Cytospora دخیل در بیماری مرکب زوال درختان انگور در تاکستان‌های شهرستان‌های میاندوآب (استان آذربایجان غربی) و ملکان (استان آذربایجان شرقی) بود. برای این منظور، طی سال‌های 1400-1399 از شاخه‌ها و تنه درختان بیمار با نشانه‌های پژمردگی و سرخشکیدگی شاخه‌ها، تغییر رنگ بافت‌های پوست و چوب، تغییر رنگ قهوه‌‌‌ای تا سیاه در بافت‌های آوندی و شانکر چوب نمونه‌برداری انجام گرفت. جداسازی قارچ‌ها بر اساس روش‌های رایج بیماری‌شناسی گیاهی انجام شد و تعداد 78 جدایة قارچی با ویژگی‌های معمول جنس Cytospora جداسازی و خالص‌سازی گردید. بر اساس تلفیق نتایج مطالعات ریخت‌شناختی و توالی‌های سه ناحیه ژنومی شامل ITS-rDNA، TUB2 و RPB2، چهار گونه شامل C. chrysosperma (15جدایه)، C. ershadii (24 جدایه)، C. salicina (28 جدایه) و C. viticola (11جدایه) شناسایی شدند. گونه C. viticola به عنوان گونة جدید برای بیوتای قارچی ایران و انگور به عنوان میزبان جدید برای گونة‌ C. ershadii در ایران و دنیا گزارش می‌شود. بیماری‌‌‌زایی جدایه‌های منتخب از گونه‌‌‌های شناسایی شده روی شاخه‌‌‌های انگور رقم سفید بی‌دانه و بر اساس اصول کخ به اثبات رسید.