استارتآپهای صنایع خلاق فرهنگی در حوزه کتاب در ایران و ارائه سناریوهای توسعه
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.30481/lis.2021.279577.1816چکیده
هدف: تبیین وضعیت فعالیت استارتآپهای فعال در حوزه کتاب در ایران و ارائه سناریوهای توسعه روششناسی: رویکرد استفاده شده در پژوهش حاضر ترکیبی (کمی و کیفی) است. ابتدا از رویکرد کمّی برای گردآوری اطلاعات و تشریح وضعیت استارتآپها استفاده شد و سپس برای تدوین سناریوها از رویکرد کیفی استفاده شد. در بخش کمی از روش پیمایشی استفاده شد. در بخش دوم که اختصاص به تدوین سناریو برای ترسیم آینده داشت از سناریونگاری تکوینی استفاده شد. جامعه پژوهش 154 استارتآپ فعال در حوزه کتاب بودند که 58 مورد در حوزه کتاب الکترونیکی، 26 مورد در حوزه کتاب صوتی، 65 مورد در حوزه توزیع و فروش کتاب چاپی و 5 مورد در حوزه شبکههای اجتماعی فعالیت دارند. در بخش دوم اقدام به انجام مصاحبههای نیمه باز با 9 نفر از متخصصان علمی و اجرایی شد. برای تحلیل محتواهای مصاحبهها از روش تحلیل محتوای کیفی پنهان با رویکرد استقرائی، استفاده شد.یافتهها: نتایج نشان داد که تمرکز اصلی استارتآپها در شهر تهران است و عمر شکل گیری آنها به دو دهه اخیر برمیگردد. استارتآپهای این حوزه ضعیف هستند و این ضعف ناشی از ضعیف بودن حوزه کتاب در کشور است. توان مالی و زیرساختی این شرکتها بسیار پایین است و نیازمند پشتیبانی هستند و مؤسسات سرمایهگذار و شتاب دهندهها نیز به دلیل کمی سودآوری این حوزه به ندرت وارد این حوزهها میشوند. به لحاظ زیرساختهای قانونی و اداری خلأهای بسیاری پیش روی این شرکتها در صنعت کتاب است و نیاز به اصلاح رویهها، قوانین و زیرساختهای اجرایی و تسهیل فعالیت این مؤسسات است.