فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گونه‌شناسی از موضوع‌های خُرد در مقیاس کوچک معماری تا مباحث کلان‌شهری را نیز می‌تواند دربرگیرد. با توجه به تحولات صورت‌گرفته در قرن اخیر، خانه‌های تاریخی به‌شدت در معرض تخریب قرار دارند، این درحالی است که بخش عمدۀ بافت‌های شهرهای تاریخی ایران را تشکیل می‌دهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد تاکنون مطالعات چندانی درمورد این خانه‌ها صورت نگرفته است. تدبر در آن‌ها به‌دلیل تطابق نیازهای انسان ایرانی و محیط ساخت، می‌تواند در رسیدن به الگوی مسکن مناسب سودمند باشد. ازسویی دیگر، با تغییر شکل شهرها و شیوه‌های معماری، به‌ویژه الگوی سکونت، آن‌چه موجب بازشناسی هویت تاریخی فرهنگی شهرها، هم‌چون تناسب و رابطۀ ابعاد فضاها، رنگ‌ها، فرم‌های خارجی، نسبت‌ها و فرم داخلی کالبدهای معماری خانه‌های تاریخی به‌عنوان عناصر و اجزای سازمان‌دهندۀ بافت بوده، کم‌فروغ شد. پژوهش حاضر رویکردی کیفی و به‌لحاظ هدف نظری است. راهبرد پژوهش، روش تاریخی دارد و روش تحقیق به‌لحاظ نوع نتایج توصیفی-تحلیلی می‌باشد. مسألۀ اصلی این نوشتار چگونگی تأثیر فرهنگ مردم منطقه بر شکل‌گیری گونه‌ خانه‌‎های شهر سنندج در دورۀ پهلوی اول است؛ از این‌رو، با نگاهی فرهنگی-کالبدی به خانه‌های احمدزاده، امیرآصفی و مصری، بارزترین ویژگی مؤثر بر شکل‌گیری گونه‌های آن‌ها استخراج گردید. هدف این پژوهش مطالعه و شناخت رابطۀ کالبد معماری خانه‌های شهرسنندج با فرهنگ منطقۀ کردستان، شناخت گونه‌های معماری خانه‌های سنندج در دورۀ پهلوی اول از دیدگاه فرهنگی منطقۀ کردستان و واکاوی ویژگی گونه‌های موجود خانه‌های شهر سنندج بر‌مبنای خوانش (مطالعه و تجزیه و تحلیل) کالبد بناها است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد، درصد فضای باز و بستۀ خانه‌های تاریخی شهر سنندج بیانگر شکل‌گیری کالبد خانه‌ها می‌باشند و هم‌چنین عواملی چون: حفظ محرمیت، فرهنگ و آداب و رسوم، از شاخص‌های اصلی و فرهنگی خانه‌های احمدزاده، امیرآصفی و مصری، است که خود نشان‌دهندۀ حفظ هویت اجتماعی-کالبدی و فرهنگ بومی در شهر سنندج می‌باشد.