ارزیابی ژنوتیپ‌های چغندرقند از نظر مقاومت به نماتد Heterodera schachtii در شرایط گلخانه و حضور نشانگر مولکولی MN3

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﻳﺞ کشاورزی، کرج، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/ijpp.2024.2021789.444
چکیده

نماتد سیستی چغندر (Heterodera schachtii) به ‌عنوان عامل محدودکننده کشت در مناطق چغندرکاری مطرح و نظر به اهمیت و گستردگی این بیماری در ایران، کاشت ارقام مقاوم از مؤثرترین راهکارهای کاهش خسارت آن است. از این رو، دستیابی به روش‌های دقیق و سریع ارزیابی مقاومت، امکان تهیه ارقام مقاوم را تسهیل می‌کند. در این پژوهش، واکنش 20 ژنوتیپ داخلی و خارجی چغندرقند نسبت به نماتد سیستی در شرایط گلخانه و حضور نشانگر مولکولیMN3 که پیوسته با ژن مقاومت به این نماتد است مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها از نظر مقاومت به نماتد سیستی در شرایط گلخانه، اختلاف معنی‌دار در سطح آماری پنج درصد وجود دارد. در رقم شماره F-21238 از نظر حضور نشانگر مولکولیMN3 و ارزیابی گلخانه ای مقاومت به نماتد سیستی، فاقد بوته حساس بوده و از مقاومت بالائی نیز برخوردار بود. هیبریدهای شماره 34781 و 34791 در آزمایش گلخانه ای به ترتیب از بیشترین میزان بوته مقاوم (80 و 78 درصد) و در ارزیابی نشانگر MN3 نیز از مقاومت بالائی (80 و 89 درصد بوته مقاوم) به این بیمارگر برخوردار بودند. نتایج مبین آن است برای صرفه‌جویی در زمان و دقت بیشتر در انتخاب ژنوتیپ‌های مقاوم، مناسب است ابتدا حضور نشانگر مولکولی MN3 در ژنوتیپ‌ها مورد آزمون قرار گیرد و پس از آن ژنوتیپ‌های منتخب از نظر مقاومت به نماتد سیستی چغندرقند در شرایط گلخانه بررسی شوند.