فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلات ایران از هزاره‌های پیش‌ازتاریخ تا قرون معاصر، شاهد وقایع مختلف فرهنگی، اجتماعی، و سیاسی بوده است. گاهی برخی از آن‌ها باعث آبادانی، رشد، و توسعۀ فرهنگی و اقتصادی شده و برخی دیگر با جنگ، کشمکش، و فروپاشی همراه بوده است. ازطرفی دیگر، زیست‌بوم متنوع و متغیر فلات ایران به‌عنوان یکی از مناطق خشک در جنوب‌غربی آسیا، مانند بسیاری دیگر از نقاط زمین شاهد وقایع متفاوت زیست‌محیطی و آب‌وهوایی بوده است. خشک‌سالی‌های طولانی‌مدت، سیل، و پدیده‌های پیش‌بینی‌ناپذیرِ دیگر ازجملۀ این وقایع هستند. فجایع زیست‌محیطی، تغییرات آب‌وهوایی، اجتماعی، و سیاسی محدود به جغرافیا یا زمان ما نیست و پدیده‌ای‌ست که در همه‌جای دنیا و در هر زمانی ممکن است اتفاق بیفتد؛ اما آن‌چه سرزمین‌ها و جوامع را در مقابل این تغییرات اکثراً پیش‌بینی‌ناپذیر مقاوم و پایدار می‌کند، میزان دانش آن‌ها از روش‌های مقابله با چنین شرایطی است. باستان‌شناسی در این‌میان می‌تواند با کاویدن گذشته و شناخت معضلات امروزین، حلقۀ اتصالی میان تجربه و دانش گذشتگان و جامعۀ امروز ما برقرار کند. چنین دانش و تجربه‌ای به ما کمک خواهد کرد تا بتوانیم آگاهانه به مدیریت منابع و کنترل بحران در هر شرایطی بپردازیم و خود را با شرایط متغیر و متفاوت دنیای امروز وفق دهیم. براین اساس، در این پژوهش برای اولین‌بار به معرفی و بررسی نظریۀ تاب‌آوری و نقش باستان‌شناسی در مدیریت منابع و کنترل بحران‌های این‌چنینی در جامعۀ امروز ایران پرداخته شده است. با روش پژوهش توصیفی و تبیینی و براساس نمونه‌های موردی مختلف ابعاد این تئوری بررسی و چشم‌انداز مقدماتی مطالعات آیندۀ باستان‌شناسی ایران در چارچوب این نظریه ترسیم شده است. این پژوهش نشان می‌دهد که کاربست این نظریه، نه‌تنها می‌تواند فرصتی را جهت پیوند دانش گذشتگان به‌شرایط امروز ایران فراهم کند، بلکه پتانسیل‌های بسیار آن منجر به فهمی عمیق‌تر و چندبُعدی‌تر از روندهای فرهنگی خواهد شد.