فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: گردآوری واژگان سَره فارسی، کمک به افزودن اطلاعات اطلس‌های گویش‌شناسی زبان‌های ایرانی، حل دشواری‌های متن‌های کهن به یاری برابرهای فارسی این ترجمه، برخی از اهداف نقد و بررسی این نسخه است.روش‌شناسی: این پژوهش، پژوهشی کیفی است، به روش توصیفی-اسنادی و با شیوه گردآوری کتابخانه‌ای انجام یافته است. جامعه آماری و حجم نمونه نیز کل نسخه خطّی قرآن مترجم 704 است که در کتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.یافته‌ها: ترجمه این قرآن زبانی استوار دارد و واژگان فارسی آن متعلق است به سرزمین اصلی زبان دری یعنی ماوراءالنهر و خراسان شرقی. مردم این سرزمین گونه‌ای از زبان را که مرکب از زبان‌های سغدی، دری و عربی بود، با خط عربی به کار گرفتند و آن را فارسی فرارودی نامیدند. فرارود از حیث داشتن ترجمه‌های قرآن به فارسی، یکی از غنی‌ترین و پر بارترین حوزه‌هاست. نسخه مورد نظر با وجود  همخوانی‌های مشترک با برخی آثار در این منطقه، ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که مترجم بر اساس گویش خاص، در زمان و مکان خویش آورده است. دقت در ترجمه‌های میان سطری این قرآن نشان می‌دهد از نظر لغوی، نحوی و آوایی ارزش بسیار دارد.نتیجه‌گیری: زبان ترجمه این قرآن، قدیمتر از اوایل سده هشتم را نشان می‌دهد و به نظر می‌رسد که همانند زبان ترجمه قرآن معروف به  1089 در سده پنجم باشد که نجم الثوری نوشته است. همچنین این متن اشتراکات زبانی بسیاری با تفسیر نَسَفی دارد و حروف مقطّعه در آن، همچون ترجمه تفسیر طبری، ترجمه شده است.