شناسایی ابعاد توسعه خدمات مدیریت دادههای پژوهشی در مراکز علمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 فریده عصاره استاد گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهراء تهران، تهران، ایران
doi
10.30481/lis.2020.225614.1699چکیده
هدف: دادهمحور شدن پژوهشها، با توجه به ارزش نهفته و حیاتی دادههای پژوهشی، پارادایم نوظهوری است که به دنبال آن نیاز به مدیریت مؤثر و صحیح دادههای پژوهشی ایجاد شده است. هدف این پژوهش شناسایی ابعاد توسعه مدیریت دادههای پژوهشی با تأکید بر روشهای ارائه خدمات مدیریت دادههای پژوهشی است که در محیطهای علمی و پژوهشی جهان اجرا شدهاند. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع مروری نظاممند با رویکرد کیفی است که با استفاده از نرمافزار مکس.کیو.دی.ای. 10 به تحلیل محتوای منابع و مستندات علمی پرداخته است. بر همین اساس مرحله گردآوری مدارک و مستندات با استفاده از روش کتابخانهای و جستجوی پایگاههای معتبر علمی تا رسیدن به نقطه اشباع نظری ادامه یافته است. یافتهها: پژوهش حاضر نشان داد که اجرای صحیح مدیریت دادههای پژوهشی در مراکز علمی به پنج مؤلفه اساسی وابسته است: سیاست، برنامهریزی، خدمات، ذینفعان و فناوری که هریک ابعاد گسترده و فرآیندهای متعددی را در برمیگیرند که شناخت نیازها، آگاهی از چالشهای موجود، توسعه دانش و مهارتهای لازم، استفاده از شبکهها و زیرساختهای فنی مناسب منجر به برنامهریزی و سیاستگذاری صحیح برای اجرای بهترین روشهای ارائه خدمات مدیریت دادههای پژوهشی میشود. نتیجهگیری: در این پژوهش ضمن ارائه مقولههای اساسی مدیریت دادههای پژوهشی، ابعاد و روشهای نوین در این حوزه به روشنی مشخص شدهاند و انتظار میرود دانشگاهها و مراکز پژوهشی ایران به صورت یکپارچه در راستای سیاستگذاریهای جدید و برنامهریزیهای لازم برای ارائه و توسعه خدمات مدیریت دادههای پژوهشی اقدام نمایند تا در فرآیند پژوهش از دوبارهکاری و صرف هزینههای اضافی پیشگیری شود.