اولین گزارش از وقوع ویروس موزاییک یونجه از گوجه‌فرنگی و فلفل بر اساس توالی نوکلئوتیدی بخشی از چارچوب خوانشی پروتئین پوششی ویروس از استان هرمزگان، قطب تولید گوجه‌فرنگی در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی دانشگاه شیراز

2 بخش گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات ویروس شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 2- استادیار بیماری شناسی‌گیاهی، دانشگاه پیام نور، تهران.

doi
10.22034/ijpp.2024.2021784.441
چکیده

ویروس موزاییک یونجه (Alfalfa mosaic virus, AMV) گونه‌ای از جنس Alfamovirus از خانواده Bromoviridae است. طی بررسی‌هایی که در سال 1402 خورشیدی از گلخانه‌های گوجه-فرنگی (حاجی‌آباد) و فلفل (بندرعباس) شهر بندرعباس به‌عمل آمد، علائم زردی، لکه‌های زرد و در برخی موارد نکروز میوه در بوته‌های گوجه‌فرنگی و فلفل مشاهده شد (شکل 1). لکه‌های زرد به مرور زمان گسترش یافته و در برخی موارد در کل بوته علائم زردی مشاهده می‌شد. پس از استخراج آر. ان. ای. کل از بافت برگ و میوه‌‌های دارای علائم (5 نمونه فلفل و 5 نمونه گوجه‌فرنگی و از هر گیاه یک نمونه بدون علائم به-عنوان شاهد نمونه‌برداری شد)، تلاش برای ردیابیAMV با استفاده از واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز با رونویسی معکوس (RT-PCR) با استفاده از یک جفت‌آغازگر اختصاصی (AMV-R, AMV-F) (Masoumi et al., 2012) مبتنی‌بر بخش کوچکی از ژن پروتئین پوششی (Coat Protein, CP) ویروس منجربه تکثیر قطعه‌ی 780 جفت‌بازی در تمامی نمونه‌های دارای علائم‌ شد. هم‌ردیف‌سازی چندگانه توالی‌های حاصل از محصول PCR جدایه‌ها‌ی ایرانی AMV با ترادف ژن CP مربوط ‌به 15 جدایه‌ی AMV موجود در بانک ژن نشان داد که جدایه‌های ایرانی بیشترین شباهت را به‌ترتیب 9/97 % (IR-To-01) و 3/98 % (IR-Pep-03) با AMV استرین See-1 جدا شده از گیاه کوشیا (Sechium elude) از ایتالیا و کمترین شباهت را به ترتیب 8/95 % (IR-To-01) و 4/95 % (IR-Pep-03) با AMV استرینIRWS2 جدا شده از گیاه گلسین (Wisteria sinensis) از ایران نشان دادند.