نیازهای اطلاعاتی حقوقی وکلای شهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد مدیریت اطلاعات، گروه علوم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30481/lis.2020.224737.1694چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی نیازهای اطلاعاتی حقوقی وکلای شهر تهران بود. منظور از نیازهای اطلاعاتی حقوقی، آن دسته از نیازهایی است که از طریق استفاده از منابع اطلاعاتی و از طریق مجراهای رسمی و یا نیمهرسمی ارائه اطلاعات و خدمات کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی برآورده میشوند. روششناسی: این پژوهش به روش پیمایشی صورت گرفته است. جامعه آماری شامل تمامی وکلای شهر تهران است که اسامی آنها در کانون وکلای دادگستری مرکز ثبت شده است. از مجموع 8000 نفر جامعه آماری، حجم نمونهای با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به تعداد 367 نفر تعیین و به شیوه نمونهگیری تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته بود که شامل دو بخش اطلاعات عمومی و اطلاعات تخصصی بود. برای بالا بردن روایی ابزار پژوهش، از پرسشهای آزمون شده قبلی در پژوهشهای مشابه و معتبر استفاده شد و برای تعیین پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ استفاده شد که ضرایب آن برای متغیرهای پژوهش که شامل اهداف و انگیزههای جستجوی اطلاعات، ویژگیهای ارزیابی و انتخاب منابع و موانع فرایند اطلاعیابی بودند، بالاتر از 0/70 و قابل قبول بود. تجزیه و تحلیل دادههای بهدست آمده با استفاده از آزمون رتبهبندی فریدمن و آزمون خی دو تک متغیره در نرمافزار اس.پی.اس.اس. انجام شد. یافتهها: نتایج حاکی از آن بود که مهمترین دلیل جستجوی اطلاعات وکلا، پیشبرد دانش تخصصی و مهمترین منابع برای رفع نیازهای اطلاعاتی حقوقی مقررات حقوقی، شرکت در کارگاههای آموزشی حقوقی و مقالههای مجلههای علمی هستند. همچنین اهم مشکلات وکلا برای دستیابی به اطلاعات، پراکندگی اطلاعات حقوقی در منابع مختلف، قدیمی بودن بسیاری از منابع و ناکافی بودن منابع در زمینه حقوق معرفی شدند. نتیجهگیری: مهمترین دلیل جستجوی اطلاعات، پیشبرد دانش تخصصی و پس از آن ارائه مقاله پژوهشی است که این یافته بیانگر نگرش علمی پاسخگویان نسبت به رشته تخصصی خود است. کتابها (اعم از چاپی-الکترونیکی) و نشریات مهمترین منابع رسمی کسب اطلاعات در رفع نیازهای اطلاعاتی وکلا هستند. در میان منابع غیررسمی، کتابخانه سازمان یا مؤسسه حقوقی، مهمترین منبع کسب غیررسمی اطلاعات است؛ و موتور جستجوی گوگل رایجترین موتور جستجوی مورد استفاده وکلا است. همچنین، مراجعه به کتابخانه و بازدید از تازههای کتابخانه، بعد از مطالعه نشریات تخصصی، مهمترین روشهای روزآمدسازی اطلاعات هستند.