گونه‌های قارچی و اُاُمیست همراه با بیماری زوال مرکبات در استان هرمزگان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

2 مدیریت حفظ نباتات، سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22034/ijpp.2023.2005737.417
چکیده

تحقیق حاضر با هدف جداسازی، شناسایی، تعیین فراوانی و بیماری‌زایی گونه‌های قارچی و اُاُمیست همراه با بیماری زوال مرکبات در شش منطقه مختلف از استان هرمزگان انجام گرفت. جداسازی قارچ‌ها و اُاُمیست-ها از ریشه‌های بکرایی و لیمو مکزیکی و شاخه‌های نارنگی محلی روی محیط‌های کشت عمومی و نیمه-انتخابی انجام شد. جدایه‌های به دست‌آمده، براساس ویژگی‌های ریخت‌شناسی و توالی ناحیه ITS-rDNA و بخشی از ژن TEF-1α در سطح جنس یا گونه شناسایی شدند. درصد فراوانی هریک از گونه‌ها براساس تعداد جدایه‌های به دست‌‌آمده از قطعات گیاهی کشت‌شده تعیین شد. قارچ‌های Fusarium solani، Macrophomina phaseolina، Fusarium proliferatum، Rhizoctonia solani، Fusarium acutatum، Phoma sp.، Fusarium sp. 1 و Fusarium sp. 2 به ترتیب با فراوانی 51/93، 1/1، 26/0، 26/0، 17/0، 08/0، 04/0 و 04/0 درصد، و اُاُمیست‌های Pythium spp. و Phytophthora nicotianae به ترتیب با فراوانی 96/4 و 12/3 درصد از ریشه‌های دارای پوسیدگی جداسازی شدند. گونه‌های قارچی جداسازی‌شده از شاخه-های دارای سرخشکیدگی شامل Alternaria spp.، Neofusicoccum mediterraneum و Colletotrichum gloeosporioides به ترتیب با فراوانی 7/81، 56/10 و 92/0 درصد بودند. بیماری‌زایی سه جدایه از هر یک از گونه‌ها روی نهال‌های یک‌ساله نارنگی محلی با پایه بکرایی مورد آزمون قرار گرفت. تمام جدایه‌ها، به جز جدایه‌های Alternaria sp. و Pythium sp.، روی نهال‌های نارنگی بیماری‌زا بودند و نشانه‌هایی مشابه با نشانه‌های زوال مشاهده‌شده در باغ‌های مرکبات ایجاد نمودند. بیماری‌زایی جدایه‌های Alternaria sp. 1 و N. mediterraneum روی شاخه‌های بریده نارنگی محلی و بیماری‌زایی C. gloeosporioides روی نهال‌های یک‌ساله نارنگی محلی مورد آزمون قرار گرفت که تمام جدایه‌های مورد بررسی بیماری‌زا بودند.