شهود از منظر افلاطون و فلوطین
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران.
2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران.
doi
10.22096/ek.2019.91820.1099چکیده
افلاطون و فلوطین، به عنوان دو تن از تاثیرگذارترین فیلسوفان دورهی کلاسیک، توجه ویژهای به شهود داشتهاند. تفاوتهایی که این دو در مباحث فلسفی مختلف دارند، موجب میشود که نگاه واحدشان به شهود را مورد تردید قرار دهیم. مسالهی جدی جستار حاضر این است که شهود در نظر هر یک از این دو فیلسوف به چه معناست، با چه روشی حاصل میشود، چه ویژگیهایی دارد و به کدام امور تعلق میگیرد؟ پاسخ این پرسش، که در پایان روشن خواهد شد، این است که شهود برای هر دوی ایشان آگاهی بیواسطهای است که برای عقل انسان رخ میدهد؛ درحالیکه هم افلاطون و هم فلوطین فعالیتهایی را برای حصول شهود عقلانی به سالکان توصیه میکنند که عمدتا بر دو نوع فعالیتهای ممارستی عقلی و فعالیتهای مربوط به تزکیهی نفس هستند. همچنین در پایان بدین نتیجه رهنمون خواهیم شد که، علیرغم تفاوتهای چشمگیر این دو فیلسوف در مشی فلسفی و نحوهی بیان مطالب، مراد هردوی ایشان از شهود، امری واحد است که با رعایت دو جنبهی نظری و عملی حاصل میشود.