فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه انسانی بر توان توضیح‌دهندگی مدل سه عاملی فاما و فرنچ (1993) در بورس اوراق بهادار تهران است. با توجه به این که سرمایه انسانی به عنوان یکی از دارایی‌های کلیدی شرکت‌ها شناخته می‌شود و می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد مالی و ریسک‌های مرتبط با آن داشته باشد، این پژوهش به دنبال پر کردن شکاف‌های موجود در مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی است که به این عامل توجهی نمی‌کنند.روش پژوهش شامل تحلیل داده‌های مربوط به شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1393 تا 1402 با استفاده از مدل‌های رگرسیونی و روش‌های آماری مناسب است. برای اندازه‌گیری سرمایه انسانی، از رشد حقوق و دستمزد نیروی کار به عنوان معیاری برای تحلیل این عامل استفاده شده است. همچنین، مدل سه عاملی فاما و فرنچ به مدل چهارعاملی با افزودن عامل سرمایه انسانی گسترش یافته است تا تأثیر آن بر تغییرات بازده سهام بررسی شود.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افزودن عامل سرمایه انسانی به مدل سه عاملی فاما و فرنچ، به طور معناداری توانایی مدل را در توضیح تغییرات بازده سهام افزایش می‌دهد. به ویژه، ضریب تعیین تعدیل شده برای مدل چهارعاملی بالاتر از مدل سه عاملی است و این نشان‌دهنده بهبود قدرت توضیح‌دهندگی مدل در پیش‌بینی بازده سهام می‌باشد. همچنین، نتایج نشان می‌دهد که شرکت‌های کوچک با نسبت‌های بالای ارزش دفتری به ارزش بازار و رشد بالای حقوق و دستمزد، بازده بیشتری دارند.نتیجه‌گیری این پژوهش تأکید می‌کند که نادیده گرفتن سرمایه انسانی در مدل‌های قیمت‌گذاری می‌تواند منجر به ارزیابی نادرست ریسک و بازده باشد. به همین دلیل، به سرمایه‌گذاران و پژوهشگران توصیه می‌شود که به اهمیت سرمایه انسانی در تحلیل‌های مالی توجه بیشتری داشته باشند و این عامل را در مدل‌های خود لحاظ کنند. همچنین پیشنهاد می‌شود که در مطالعات آینده، عواملی مانند تحصیلات، مهارت‌ها و تجربیات شغلی نیز مورد بررسی قرار گیرد تا درک بهتری از تأثیر سرمایه انسانی بر عملکرد مالی شرکت‌ها فراهم شود.هدف این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه انسانی بر توان توضیح‌دهندگی مدل سه عاملی فاما و فرنچ (1993) در بورس اوراق بهادار تهران است. با توجه به این که سرمایه انسانی به عنوان یکی از دارایی‌های کلیدی شرکت‌ها شناخته می‌شود و می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد مالی و ریسک‌های مرتبط با آن داشته باشد، این پژوهش به دنبال پر کردن شکاف‌های موجود در مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی است که به این عامل توجهی نمی‌کنند.روش پژوهش شامل تحلیل داده‌های مربوط به شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1393 تا 1402 با استفاده از مدل‌های رگرسیونی و روش‌های آماری مناسب است. برای اندازه‌گیری سرمایه انسانی، از رشد حقوق و دستمزد نیروی کار به عنوان معیاری برای تحلیل این عامل استفاده شده است. همچنین، مدل سه عاملی فاما و فرنچ به مدل چهارعاملی با افزودن عامل سرمایه انسانی گسترش یافته است تا تأثیر آن بر تغییرات بازده سهام بررسی شود.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افزودن عامل سرمایه انسانی به مدل سه عاملی فاما و فرنچ، به طور معناداری توانایی مدل را در توضیح تغییرات بازده سهام افزایش می‌دهد. به ویژه، ضریب تعیین تعدیل شده برای مدل چهارعاملی بالاتر از مدل سه عاملی است و این نشان‌دهنده بهبود قدرت توضیح‌دهندگی مدل در پیش‌بینی بازده سهام می‌باشد. همچنین، نتایج نشان می‌دهد که شرکت‌های کوچک با نسبت‌های بالای ارزش دفتری به ارزش بازار و رشد بالای حقوق و دستمزد، بازده بیشتری دارند.نتیجه‌گیری این پژوهش تأکید می‌کند که نادیده گرفتن سرمایه انسانی در مدل‌های قیمت‌گذاری می‌تواند منجر به ارزیابی نادرست ریسک و بازده باشد. به همین دلیل، به سرمایه‌گذاران و پژوهشگران توصیه می‌شود که به اهمیت سرمایه انسانی در تحلیل‌های مالی توجه بیشتری داشته باشند و این عامل را در مدل‌های خود لحاظ کنند. همچنین پیشنهاد می‌شود که در مطالعات آینده، عواملی مانند تحصیلات، مهارت‌ها و تجربیات شغلی نیز مورد بررسی قرار گیرد تا درک بهتری از تأثیر سرمایه انسانی بر عملکرد مالی شرکت‌ها فراهم شود.