تاثیر آماده باش زیستی و شیمیایی بذر بر پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه لوبیا (Phaseolus vulgaris L.)

نویسندگان

1 گروه بیماری شناسی‌گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 گروه بیماری شناسی‌گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

4 گروه بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22034/ijpp.2023.2011943.430
چکیده

بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) که توسط Rhizoctonia solani AG4 ایجاد می‌شود، یکی از بیماری‌های مهم لوبیا در جهان است. استفاده از عوامل آماده‌باش زیستی و غیرزیستی به جایگزینی امیدوارکننده و سازگار با محیط زیست در مدیریت بیماری‌های گیاهی تبدیل شده است. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر جدایه A4 باکتری Bacillus subtilis (آماده-باش زیستی) و بتا آمینو بوتریک اسید (BABA) (آماده‌باش غیرزیستی) در مدیریت بیماری پوسیدگی ریشه در دو رقم تلاش و صدری لوبیا انجام شد. بذور لوبیا به عوامل یادشده آغشته شده و پس از خشک شدن کشت و در گلخانه 2±20 درجه سلسیوس نگه‌داری شدند. در مرحله کوتیلدونی، گیاهان با زادمایهAG4 solani R. مایه‌زنی شدند. میزان مقاومت القاء شده در گیاهان با اندازه‌گیری شاخص شدت بیماری، فاکتورهای ریخت‌شناختی و فیزیولوژیک بعد از گذشت سه هفته از مایه‌زنی بررسی شد. نتایج نشان داد که عوامل آماده‌باش باعث بهبود صفات ریخت‌شناختی و فیزیولوژیک اندازه‌گیری شده نسبت به شاهد شدند. میزان شاخص شدت بیماری در گیاهان تیمار شده با عوامل آماده‌باش کم‌تر از شاهد بود و کم‌ترین شاخص شدت بیماری در رقم تلاش تیمار شده با B. subtilis، به میزان 59 درصد کاهش مشاهده شد. محتوای فنول، فعالیت آنزیم کاتالاز و پراکسیداز تحت تیمار با جدایه B. subtilis و BABA در حضور بیمارگر نسبت به گیاهان شاهد افزایش معنی‌دار نشان دادند.