تحلیل علم‌سنجی و دیداری‌سازی برونداد علمی فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی طی سال‌های 1388 تا 1397

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30481/lis.2020.221206.1684
چکیده

هدف: یکی از مهمترین وجوه مجلات علمی، بروندادهای آن، یعنی مقاله­‌هاست. تحلیل برونداد مجلات با کمک روش‌­های علم­‌سنجی یکی از روش‌­های مهم ارزیابی عملکرد علمی آن‌هاست. هدف این تحقیق تحلیل برونداد پژوهشی و ترسیم نقشه­‌های علمی فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی طی یک دوره ده ساله (1388-1397) است. روش: همه 370 عنوان مقاله منتشر شده در این فصلنامه برای دهه 1388-1397 در پایگاه استنادی علوم ایران جستجو و استخراج شد و داده‌­های لازم پس از اصلاحات ضروری، طبق پروتکلی از پیش ­تعیین­‌شده، به منظور استخراج و ترسیم انواع شاخص‌­های علم­سنجی، در انواع نرم‌­افزارهای تحلیل و نگاشت علمی متناسب با هر شاخص (Netdraw برای ترسیم شاخص‌­های هم‌­تألیفی نویسندگان مقالات و VOSviewer برای تعیین هم-رخدادی واژگان و Ucinet برای تعیین شاخص­‌های مرکزیت نویسندگان) وارد و خروجی‌­های حاصل تحلیل شد. یافته­‌ها: توزیع جغرافیایی مؤسسات تولیدکننده و وضعیت نویسندگان پرکار از نظر تولید مقاله و اثرگذار به لحاظ دریافت استناد و شاخص اچ در فصلنامه مناسب بود. الگوی تألیف گروهی و مرکزیت­‌های رتبه، بینابینی و نزدیکی نویسندگان حاکی از تعامل مؤثر پژوهشگران در نگارش آثار بود. تحلیل هم­رخدادی کلیدواژگان پربسامد نشان­‌دهنده توجه به مباحث جدید حوزه و مسائل مهم کتابخانه­‌ها بود. خوشه‌­های موضوعی ترسیم­‌شده هم نشان از برجسته بودن موضوع علم‌­سنجی و سازماندهی دانش و مسائل مرتبط با مدیریت کتابخانه‌­ها داشت. نتیجه‌­گیری: هر چند فصلنامه توانسته است، به ویژه در حوزه کتابخانه‌­ها و اطلاع‌­رسانی اثرگذار باشد، لازم است با دسترس‌­پذیر شدن بیشتر و در نظر گرفتن تمهیداتی دیگر، نسبت کل استناد به مقاله را افزایش دهد و سهم موضوعات نوپدید در تدوین مقالات آن بیشتر شود.