فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وزن سیال حفاری بر اساس فشار و عمق سازندهایی که در آن­ها حفاری صورت می‏گیرد، تعیین می‏شود. دو وظیفه اصلی وزن سیال حفاری کنترل فشارهای زیرزمینی و انتقال جامدات و کنده­های ناشی از عملیات حفاری از درون چاه به سطح زمین می‏باشد. وزن سیال با ایجاد فشاری مساوی فشار سازند مانع فوران چاه و جلوگیری از هرزروی سیال حفاری می‏گردد. تجمع جامدات و کنده‏های حفاری در سیال باعث افزایش وزن سیال می‏گردد. این افزایش وزن منجر به کاهش سرعت حفاری، کاهش عمر مته حفاری، به هم خوردن خواص مختلف سیال، مشکلات مکانیکی و عملیاتی می‏گردد. این مشکلات در نهایت منجر به افزایش هزینه و زمان لازم جهت حفاری یک چاه گردیده که با تنظیم مناسب وزن سیال حفاری می‏توان از بروز آن­ها جلوگیری نمود. با به کارگیری مناسب روش­های جداسازی فیزیکی و انتقال جرم می‏توان وزن سیال حفاری را طوری تنظیم کرد تا به شرایط مورد نظر حفاری دست پیدا نمود. در این پژوهش جداسازی، بهبود و کنترل وزن سیال حفاری به عنوان یکی از مهم‏ترین خواص سیال حفاری در سازند سورمه در بخشی از حفره 25/12 اینچ یک چاه گازی در سه مرحله بررسی گردیده است. مرحله اول و دوم مربوط به تغییر در جداساز مکانیکی و مرحله سوم استفاده از جداساز انتقال جرمی بوده است. در این سازند با افزایش وزن سیال، تغییر در توری (مرحله اول) وزن سیال در لایه دولومیت بالایی را کاهش و در حد مطلوب نگه داشته است. با افزایش مجدد وزن سیال در لایهچرتی زون، اصلاح لاستیک محافظت کننده توری (مرحله دوم) موجب کاهش وزن سیال در این لایه گردید. در انتها (مرحله سوم) با استفاده از سانتریفیوژ وزن سیال حفاری در لایهمند ممبربر روی PPG9.4متناسب با فشار سازند نگه داشته است. در ادامه حفاری با تغییر سازند به نی ریز و دشتک، نیاز به سیال حفاری با وزن بالاتر (تا PPG5/11)، افزودن مواد وزن افزا به سیال حفاری را جهت ادامه عملیات ضروری نموده است. با نتایج به دست آمده از این تحقیق اهمیت تجهیزات جداسازی جهت حفاری سازندهای مختلف در بخش مدیریت پسماند دکل­های حفاری نفت و گاز مشخص می­گردد.