نقش ویژگیهای دوره ارزیابی و تخمین در تحلیل کارآیی قرارداد آتی در مدیریت ریسک شاخص سهام
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه اصفهان
2 گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.48308/jfmp.2025.238487.1467چکیده
هدف: در پژوهشهای گذشته، کارآیی قرارداد آتی در مدیریت ریسک برای شاخصهای مختلف با انواع استراتژیها و روشهای تخمین در سالها، کشورها و داراییهای پایهی متفاوتی بررسی شده است که نتایج متفاوتی گزارش کردهاند. یکی از ابعاد موثر بر واگرایی نتایج مطالعات گذشته، ویژگیهای دوره ارزیابی تغییر در واریانس و دوره تخمین نسبت بهینه پوشش ریسک است. کشف نقش این عوامل، در کیفیت مطالعات آینده در پوشش ریسک به کمک قرارداد آتی نقشی اساسی دارد. البته لازم است نتایج حاصل از پژوهش مورد ارزیابی استحکام قرار گیرد. روش: در این پژوهش از هفت مرحله فراتحلیل استفاده شده است. نمونه شامل کلیه آزمونهای تجربی انجام شده در مورد کارآیی پوشش ریسک شاخص سهام به کمک قرارداد آتی است. آزمونهایی که در مقالات بین سالهای 2015 تا 2022 منتشر شده است. 30 مقاله و 1373 اندازه اثر است که شامل 1,846,373 و 1,052,225 مشاهده به ترتیب در دورهی تخمین و ارزیابی میشود. جهت دستیابی به اهداف تعیین شده، به کمک نرم افزار سیاِماِی محاسبه و مورد تحلیل قرار گرفت. نرم افزار اکسل نیز برای تنظیم دادهها و محاسبات اولیه استفاده شد. مبنای ارزیابی، میانگین وزنی اندازه اثر کارآیی پوشش ریسک است و برای مقایسه گروههای اندازه اثر از تحلیل واریانس استفاده شده است. به دلیل وجود واگرایی در اندازههاثرها، عمدتا از روش اثرات تصادفی استفاده شده است. آزمون استحکام برای ارزیابی ثبات نتایج در شرایط مختلف و پایایی پژوهش استفاده شده است. یافتهها: نتایج نشان داد که کارآیی پوشش ریسک در دسته طول دورهی ارزیابی کمتر مساوی یک سال از مقدار آن در دسته طول دورهی ارزیابی بزرگتر از یک سال به طور معناداری بیشتر است، کارآیی پوشش ریسک شاخص سهام با استفاده از استراتژی برون نمونهای نسبت به استراتژی درون نمونهای به طور معناداری بیشتر است و استفاده از دادههای بیشتر یا به عبارتی دورهی تخمین بزرگتر، به طور معناداری منجر به کاهش کارآیی پوشش ریسک میشود. از 16 طبقه آزمون استحکام صورت گرفته برای طول دوره ارزیابی و استراتژی تخمین در 15 طبقه و برای طول دوره تخمین در ده طبقه نتایج با فرضیههای اصلی تطابق داشته و مورد تایید قرار گرفت. نتیجهگیری: در طول دورهی ارزیابی بزرگ، احتمالا، دفعات تغییر نرخ بهره یا سایر عوامل محیطی بیشتر است و این امر باعث کاهش کارآیی پوشش ریسک شده است. در مورد طول دوره تخمین اگر سرمایهگذار پارامترهای مدل پوشش ریسک را با استفاده از دادههایی تخمین بزند که در دورهی کمتر از سه سال قرار داشته باشد، میتواند به شکل موثرتری نوسان قیمت دارایی نقد خود را کنترل کند یا در واقع در این حالت واریانس سبد متشکل از دارایی نقد و آتی کاهش بیشتری خواهد داشت. در نهایت وقتی سرمایهگذاران از دادههای گذشته برای تخمین پارامترها و پوشش ریسک در دورههای آتی استفاده میکنند و روش بروننمونهای را مبناقرار میدهند، میتوانند به شکل کارآتر ریسک را پوشش دهند.