نقش قابلیت مقایسه صورتهای مالی و متنوعسازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی
نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری دانشگاه لرستان
doi
10.48308/jfmp.2025.239790.1489چکیده
چکیدههدف: قابلیت مقایسه صورتهای مالی را میتوان به عنوان یکی از ابعاد راهبری شرکتی در نظر گرفت زیرا کاهش ارزش ناشی از متنوعسازی را در شرکت کاهش میدهد. افزون بر این، نتایج تجربی نشان میدهد که قابلیت مقایسه صورتهای مالی میتواند مزایای بهتری را برای شرکتهایی که با مشکلات نمایندگی شدیدتری مواجه هستند، فراهم کند. در نتیجه، قابلیت مقایسه صورتهای مالی میتواند مشکلات نمایندگی را برای شرکتهای چندبخشی که ریشه ناکارآمدی سرمایه داخلی است، کاهش دهد و کاهش ارزشهای آتی را کنترل کند. مدیران معمولا تمایل دارند که منابع و سرمایه داخلی را بر مبنای سودآوری بخشهای مختلف، تخصیص دهند. با این حال، تنوع در ارائه محصول منجر به تغییر روند تسهیم سرمایه داخلی میگردد. در این مقاله، هدف بررسی نقش قابلیت مقایسه صورتهای مالی و متنوعسازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی است.روش: پژوهش حاضر بر اساس هدف، از نوع توصیفی و بر اساس ماهیت و روش از نوع همبستگی است. با توجه به اینکه این پژوهش میتواند در فرآیند تصمیمگیری سرمایهگذاران مورد استفاده قرار گیرد، نوع پژوهش کاربردی محسوب می-شود. در این پژوهش برای گردآوری دادهها و اطلاعات، ابتدا از روش کتابخانهای استفاده شده است. در روش کتابخانه-ای، مبانی نظری پژوهش، از کتب و مجلات تخصصی فارسی و لاتین گردآوری میشود. سپس، برای گردآوری داده-های پژوهش حاضر از لوحهای فشرده آرشیو تصویری و آماری سازمان بورس اوراق بهادار تهران، سایت رسمی شرکت بورس اوراق بهادار تهران و دیگر پایگاههای اینترنتی مرتبط، استفاده شده است. در این پژوهش به منظور بررسی و تحلیل فرضیات، دادههای مربوط به 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1395 تا 1402 استخراج و از مدل رگرسیونی دادههای ترکیبی به روش اثرات ثابت برای آزمون فرضیههای تحقیق استفاده شده است.یافتهها: نتایج تحقیق حاکی از آن است که قابلیت مقایسه صورتهای مالی منجر به افزایش کارایی تخصیص سرمایه داخلی میشود. همچنین، نتایج حاصل از فرضیه دوم تحقیق بیانگر ارتباط معنادار بین تنوع محصول و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. نتایج فرضیه سوم نشاندهنده تاثیر معنادار قابلیت مقایسه صورتهای مالی بر ارتباط بین تنوع محصول و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. همچنین، نتایج حاصل از فرضیه چهارم تحقیق بیانگر ارتباط معنادار بین عدم تقارن اطلاعاتی و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. در نهایت، نتایج فرضیه پنجم نشاندهنده اثر تعاملی عدم تقارن اطلاعاتی، قابلیت مقایسه صورتهای مالی و تنوع محصول بر کارایی تخصیص سرمایه داخلی است.نتیجهگیری: قابلیت مقایسه صورتهای مالی به واسطه پردازش و مخابره اطلاعات درونسازمانی، چارچوبهای کیفی اطلاعات حسابداری را برای فعالان بازار سرمایه فراهم میسازد. بنابراین، این راهبرد امکان ارزیابی موفقیت پروژههای سرمایهگذاری را ممکن می-سازد. به عبارتی، قابلیت مقایسه، با افزایش دقت اطلاعات در دسترس، امکان تسهیم کارآمد سرمایه داخلی بر مبنای محصول را افزایش میدهد و تمایل مدیران برای به خظر انداختن منافع سهامداران را کاهش میدهد.