همراهی یک مولکول بتاستلایت با ویروس پیچیدگی برگ کنجد در آلودگی شدید گیاه هندوانه

نویسندگان

1 دانشگاه جیرفت

2 Department of Plant Protection, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman

3 استاد دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22034/ijpp.2023.2009034.423
چکیده

بتاستلایت‌های مرتبط با بگوموویروس‌ها و برخی از مستر‌ویروس‌ها، مولکول‌های دی اِن اِی تک‌رشته‌ای و حلقوی به اندارۀ تقریبی 4/1 کیلوباز هستند که در طیف وسیعی از گیاهان آلوده به این ویروس‌ها ردیابی شده و نقش آن‌ها افزایش تجمع ویروس کمکی و تشدید علائم ناشی از آن است (Navas-Castillo & Fiallo-Olivé 2021). در بررسی‌های قبلی روی بیماری پیچیدگی شدید برگ‌های هندوانه (شکل 1a) در مزارع شهرستان رودبارِ جنوب واقع در استان کرمان (جنوب شرق ایران) ، ویروس پیچیدگی برگ کنجد (Sesame curly top virus, SeCTV) از جنس Turncurtovirus و خانوادۀ Geminiviridae در گیاهان بیمار ردیابی گردید. با این وجود، مایه‌زنی بوته‌های هندوانه با استفاده از سازۀ عفونت‌زای این ویروس، منجر به آلودگی نسبتاً خفیف‌تر بوته‌های هندوانه با علائم کوتولگی و زردی خفیف بوته‌ها در مقایسه با آلودگی طبیعی گردید (شکل 1b) (Hasanvand et al. 2021). به منظور بررسی عامل تشدیدکنندۀ علائم در نمونۀ هندوانه، دی اِن اِی کل از بافت گیاه هندوانۀ آلوده به SeCTV در شرایط طبیعی (جدایۀ 1W)، استخراج شد و سپس مولکول‌های حلقوی موجود در آن با استفاده از روش تکثیر دایرۀ غلتان (rolling circle amplification, RCA) غنی‌سازی گردید. در ابتدا، امکان آلودگی مخلوط این نمونه با سایر جمینی ویروس های شایع در منطقه مانند ویروس ایرانی پیچیدگی برگ چغندرقند (beet curly top Iran virus, BCTIV)، ویروس کوتولگی سبزرد نخود ایرانی (chickpea chlorotic dwarf virus, CpCDV) و بگوموویروس ها مورد مطالعه قرار گرفت.