مقایسه بین وضع موجود و مطلوب کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه‌های دیجیتالی ایران

نویسندگان

1 دانشیارگروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه قم

2 دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، استاد مدعو دانشگاه رازی، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان کرمانشاه

doi
10.30481/lis.2019.202089.1630
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه بین وضع موجود و مطلوب به کارگیری فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌­افزارهای کتابخانه دیجیتالی ایران انجام شد. روش: این پژوهش از نوع کاربردی است که به روش پیمایشی و به صورت توصیفی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 8 نرم­‌افزار کتابخانه دیجیتالی سیمرغ، پیام مشرق، پارس آذرخش، پیام حنان، رسا، تبیان، سامان و پاسارگاد بود. ابزارگردآوری داده‌ها سیاهه وارسی است که در زمینه کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه­‌های دیجیتالی بر اساس نظر متخصصان و با روش دلفی در سه بخش معماری فناوری معنایی، ابزارهای فناوری معنایی، فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات مورد استفاده قرارگرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده­‌ها از روش معادلات ساختاری واریانس محور، مدل­سازی حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM)، آزمون‌­های کلموگروف اسمیرنوف و کروسکال والیس استفاده شد. یافته­‌ها: بین وضع موجود شرکت­های نرم­‌افزاری کتابخانه‌­های دیجیتالی ایران از نظر ساختار معماری فناوری معنایی، ابزارهای معنایی و فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات با وضع مطلوب به دست آمده در پژوهش اختلاف معنی­‌داری وجود دارد. میانگین رتبه­‌ها برابر با 5/14، 63/11و 5/29 است که بسیار بزرگ‌تر و بهتر از وضع موجود می‌­باشد. نتیجه­‌گیری: با توجه به اهمیت فناوری­‌های معنایی، کتابخانه­‌های دیجیتالی ایران، از نظر کاربرد این فناوری­‌ها در بازیابی اطلاعات، وضعیت مطلوبی ندارند و نیازمند لایه­‌هایی فراتر از طراحی اولیه خود هستند و همچنین مستلزم بازنگری جدی و تلاش برای رسیدن به وضع مطلوب از سوی طراحان نرم­‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی هستند.